Opinion

1. Adriatiku ka vetëm një hyrje. Prej dy mijë vjetësh, kush kontrollon Ngushticën e Otrantos, kontrollon hyrjen në detin më afër Evropës qendrore – pra në fushat e Danubit, në Europën qendrore prodhuese, në portet e Adriatikut të Sipërm. Për këtë arsye, ishulli i super-fortifikuar i Sazanit ka qenë venecian, osman, italian, komunist shqiptar, i NATO-s. Çdo fuqi që synon të mbajë në dorë Adriatikun verior e ka kuptuar se Sazani ishte nyja.

Të shpallësh pavarësi të njëanshme është rezultat i guximit dhe sakrificës së një populli, por që ajo pavarësi të bëhet realitet duhet të mbrohet ose të sigurohet nga ndihma e jashtme, sidomos kur përballë kemi një pushtues me armatë më të fuqishme.

Nëse një popull liridashës synon t’i shpëtojë diskriminimit, getoizimit dhe epërsisë poshtëruese të pushtuesit, por nuk e ka ushtrinë e pajisur mirë apo ndihmën nga jashtë, atëherë shpallja mund të mbetet vetëm deklaratë politike, ndërsa vendi mbetet tutje nën pushtim.

Ka një arsye se përse veprat e Homerit dhe legjendat e personazheve të këtyre veprave i kanë rezistuar kohës dhe kanë ardhur në ditët tona edhe pas mijëra vjetësh. Arsyeja për këtë është se ato kapin më së miri mendësinë e popujve nga ato e kanë origjinën, dhe jo vetëm, pasi mund të thuhet se ato kapin mendësinë themelore të vetë qënies njerëzore.

Ka deklarata që harrohen brenda ditës dhe ka deklarata që zbulojnë filozofinë e vërtetë të një pushteti dhe që nuk mund të hiqen nga mendja. Në kulmin e debatit për projektet në Zvërnec dhe ishullin e Sazanit, Kryeministri Edi Rama, duke ironizuar kundërshtarët, pyeti me përçmim:

"Me çfarë po mendojnë të sigurojnë mirëqenien këta patriotë? Do shesin flamuj? Do shesin qeleshe? Do shesin çifteli? Apo do shesin shqiponja? Çfarë do shesin këta?"

Në pamje të parë, ishte një batutë.

...rasti i Sazanit është, sipas autorit, tregues i mënyrës me të cilën Athina ka vepruar në çështjet që lidhen me sovranitetin mbi hapësirat detare dhe ishujt. Ai e konsideron këtë një shembull se çfarë nuk duhet të bëjë një shtet që respekton dinjitetin dhe të drejtën ndërkombëtare.