Turqia

Në Turqi po ndodh një grusht shteti dhe ky është ndoshta i vetmi lajm i sigurtë. Se kush qëndron pas tij, dinamika dhe kush po fiton, mbetet ende e paqartë. Kjo ka kushtëzuar edhe qëndrimet zyrtare nga qendrat e ndryshme politike. Sekretari amerikan i Shtetit, John Kerry, që ndodhet në Moskë, ka deklaruar se “nuk kam detaje të situatës që po ndodh në Turqi, ndaj edhe do të ishte e papërshtatshme që të komentoja”. Më tej Kerry ka shtuar se shpreson që një aleat si Turqia të mbetet në paqe.

Rreziku i shkatërrimit të lumit Vjosa përmes projektit të Poçemit është sjellë në qendër të vëmendjes së Parlamentit dhe Komisionit Europian gjatë konferencs të  organizuar nga zëvendëspresidentja e grupimit të gjelbër të Parlamentit Europian, Ulrike Lunaçek me titull “Lumenjtë e Ballkanit, një trashëgimi natyrore europiane në rrezik .

Izraeli dhe Turqia kanë njoftuar firmosjen e një marrëveshjeje riafrimi mes tyre që i jep fund krizës në marrëdhëniet diplomatike, provokuar që nga maji i vitit 2010 kur një njësi e forcave speciale izraelite vrau shtetas turq në një anije në Gaza. Kryeministri izraelit Beniamin Netanyahu e cilësoi marrëveshjen “të një rëndësie strategjike”. “Lindja e Mesme është në destabilitet. Politika ime është krijimi i ishujve të stabilitetit me fqinjët tanë më të afërt”, tha Netanyahu nga Roma.

Ndër intelektualët më në zë të viteve ’20-’30 të shekullit të kaluar, Branko Merxhani, mbetet akoma një figurë plot të panjohura. Enigmatik ishte edhe për bashkëkohësit, të cilët hamendësonin për prejardhjen e tij familjare pa treguar ndonjë të dhënë të sigurt. Edhe krijimtarinë e tij nuk e kemi të plotë në duar. Vëllimi "Vepra" përmban publicistikën e tij në shqip të viteve ’20-’30, por asgjë të botuar përpara ose pas kësaj periudhe që ka interes për Shqipërinë dhe shqiptarët.

Turqia është angazhuar në një tjetër projekt të madh ndërtues: aeroportin e ri të Stambollit. Ai do të jetë me 6 pista dhe duhet të përfundojë në vitin 2023, kur Republika turke mbush 100 vjet. Emri i ri i aeroportit do të jetë: Reccep Taiyp Erdogan, shprehje kjo e ambicies dhe pushtetit të presidentit aktual turk. Sipërfaqja e ndërtimit do të jetë shumë e madhe dhe afër Stambollit kanë nisur punimet. Autoritetet turke thonë se ky projekt do ta transformojë vendin dhe do ta kthejë atë në një kryqëzim mes Lindjes dhe Perëndimit dhe kjo megjithë koston e madhe.

Turqia do të reagojë ndaj Gjermanisë për rezolutën që Parlamenti gjerman miratoi si qëndrim ndaj atij që njihet si Genocidi Armen. Në një intervistë për televizionin shtetëror turk, TRT Haber, ministri i Jashtëm turk, Mevlut Cavusoglu, paralajmëroi reagimin e Ankarasë zyrtare, por pa sqaruar se për çfarë bëhet fjalë. Gjermania është vendi i dytë i madh europian, pas Francës që njeh Genocidin Armen, që përbën nga çështjet e nxehta të Politikës së Jashtme turke.

Ministri i Jashtëm austriak, Sebastian Kurz, i ka dhënë intervistë revistës gjermane “Der Spiegel” e përqendruar kryesisht mbi zhvillimet në Europë. Një nga këto është edhe frenimi i valës migratore nga Lindja e Mesme drejt Europës, që sipas Kurz, erdhi edhe si pasojë e bllokimit të asaj që njihet si Rruga Ballkanike. Kurz thotë se një meritë të madhe për këtë ka Maqedonia, një vend që bëri shumë, por nuk përfitoi nga vendimet e saj.

Më 29 maj u mbushën 563 vjet nga pushtimi i Konstandinopojës nga forcat osmane të sulltanit Mehmeti II Fatihu. Me këtë rast, presidenti turk, Reccep Tayip Erdogan, ka urdhëruar një ceremoni madhështore në të cilën kanë marrë pjesë 1 milionë njerëz, siç raporton “Hurriet”. Masat e sigurisë, ekstreme: 9000 policë, pesë helikopterë, një nëndetëse, një fregatë, tre anije të Rojes Bregdetare dhe 27 qenë. U angazhuan 5005 autobuzë për të sjellë njerëzit nga 38 distrikte, 146 tragete, 150 porta sigurie, shoqëruar nga një skenë e jashtëzakonshme.

"Me ritmin që po ecën do na duhet të presim vitin 3000 që Turqia të përfshihet në Bashkimin Evropian". Kështu u shpreh kryeministri britanik në përgjigje të skeptikëve dhe të pavendosurve për qëndrimin e Britanisë në Bashkimi Europian. “Do të na marrë dekada para se të ballafaqohemi me këtë mundësi. Turqia e ka paraqitur kandidaturën e saj që në vitin 1987”-theksoi David Kameron në përpjekje për të bindur britanikët të votojnë pro qëndrimit të Britanisë në Bashkimin Europian në referendumin e 23 Qershorit.

Greqia duket se po rishikon shumëçka nga pozicioni dhe roli i saj brenda Bashkimit Europian, sidomos sa i përket çështjeve të sigurisë. E prekur rëndë nga kriza e emigrantëve dhe e lënë për një kohë të gjatë e vetme përballë saj, Athina zyrtare po del me propozime që e risjellin atë në prononcimin tradicional si një shtet që “dëshiron të mirëkuptojë interesat ruse”. Në një intervistë për gazetën e djathtë “Kathimerini”, ministri i Jashtëm, Nikos Kotzias ka mbrojtur ndër të tjera idenë e “një arkitekture të re sigurie për Europën”, brenda së cilës duhet “inkorporuar edhe Rusia”.