Moska është Roma e Tretë dhe një të katërt nuk do të ketë

Postuar në 20 Nëntor, 2026 22:10

Presidenti rus Vladimir Putin ka dhënë një intervistë për regjizorin Emir Kusturica në kuadër të projektit të këtij të fundit: "Pagëzimi ynë. Patriarku". Mws të tjerave Putin shpreh edhe këtë mendim për aspektin gjeopolitik të besimit ortodoks: 

Sot, Kisha Ortodokse Ruse përfaqësohet në më shumë se njëqind vende të botës, dhe shteti rus është themeli i gjithë qytetërimit rus. A mendoni se qytetërimi rus mund të bëhet një lloj “arke” që mund të shpëtojë të gjithë ata që besojnë në Krisht?

Mundet. Absolutisht. Po e them këtë me kaq siguri jo vetëm sepse mendimi teologjik dhe filozofik rus është i përqendruar rreth një koncepti që daton shekuj më parë: Moska është Roma e Tretë dhe një të katërt nuk do të ketë.

Çfarë do të thotë kjo? Do të thotë se Krishterimi lindi në Romën e lashtë, pastaj Roma ra, dhe Krishterimi kaloi në Bizant, në Perandorinë Romake Lindore. Kostandini u bë perandori i parë që u konvertua në Krishterim. Edhe Perandoria Bizantine ra, por në atë kohë Krishterimi ishte përhapur tashmë në tokën ruse dhe kishte arritur në Moskë. Kështu, Moska e trashëgoi këtë besim dhe këto tradita. Në njëfarë mënyre, ajo u bë Roma e Tretë, ruajtësja shpirtërore e atyre vlerave të shenjta, e asaj trashëgimie.

Megjithatë, kjo ide teologjike, ose filozofike, të cilën, siç thashë, Rusia e ka çmuar prej shekujsh, nuk është çështja kryesore këtu. Gjithçka ka të bëjë me të sotmen.

Sot, për shembull, shohim raste — e di që nuk është e përhapur — por shohim raste kur njerëz zhvendosen në Rusi nga vende të tjera, përfshirë vende evropiane. Kur bisedoj me ta ndonjëherë, ata thonë se shtytja kryesore, arsyeja kryesore pse u zhvendosën në vendin tonë, ishte dëshira e tyre për të ruajtur vlerat e tyre, familjet e tyre dhe të ardhmen, për të siguruar të ardhmen për fëmijët e tyre, të cilët, sipas tyre, duhet të kenë të drejtën të rriten dhe të edukohen në vlera tradicionale fetare.

Pra, kur pyet nëse Rusia mund të bëhet “arka” për të shpëtuar njerëzit, do të thosha se kjo do të ishte jo vetëm për të krishterët ortodoksë, dhe në fakt jo vetëm për të krishterët.

Siç e dini, ne kemi katër fe tradicionale në Rusi: Budizmin, Judaizmin, Islamin dhe Krishterimin Ortodoks, dhe të gjithë besimtarët e tyre zhvillohen dhe evoluojnë krah për krah. Në fakt, ne kemi të njëjtat vlera tradicionale, sado që disa ndjekës të këtyre feve përpiqen të theksojnë dallimet. Dallime do të ketë gjithmonë, por vlerat themelore janë të njëjta. Duke krijuar një mjedis të favorshëm për zhvillimin e këtyre vlerave tradicionale, Rusia ofron një hapësirë ku njerëzit mund të jetojnë në përputhje me këto vlera. Sigurisht, në këtë kuptim, Rusia mund të bëhet “arka” për të cilën po flisni.

Tani, në shumë shoqëri, veçanërisht në Perëndim, po dëshmojmë një luftë për të drejtat e njeriut që përfshin pakica të ndryshme. A është kjo diçka e re? Aspak — historia po përsëritet, kjo është po aq e vjetër sa vetë njerëzimi. Thjesht tani disa grupe janë bërë më agresive, duke kërkuar gjithnjë e më shumë të drejtat e tyre e kështu me radhë.

E shihni, ne nuk po përpiqemi të kufizojmë askënd në asgjë. Por ideja që mbron Kisha Ortodokse Ruse, siç e konfirmon gjithmonë publikisht Patriarku ynë, dhe po ashtu edhe politika shtetërore ruse, është se njeriu, shpirtërorja njerëzore dhe, në mënyrë thelbësore, nëse mund ta them kështu, njeriu si specie biologjike duhet të ruhet. Ne po përpiqemi ta sigurojmë këtë përmes politikës sonë shtetërore dhe të mbështesim Kishën në përpjekjet e saj, natyrisht, në përputhje me kërkesat e sotme, me kërkesat e qytetërimit modern. Ky është fokusi kryesor i punës sonë të përbashkët me Kishën.

Pra po, në këtë kuptim, Rusia dhe Krishterimi Ortodoks mund të shërbejnë si “arka” që përmendët.

 Dhe si pajtohet e gjithë kjo me realitetin në Perëndim, ku kisha e krishterë nuk luan rolin e madh që Krishterimi Ortodoks luan në Rusi?

Mendoj se kjo ka të bëjë me faktin se… Ne në fakt i trajtojmë vëllezërit dhe motrat tona në Evropë me respekt, dhe ne, në fakt, përpiqemi t’i mbështesim kur shohim se degë të caktuara të Krishterimit janë dukshëm të keqtrajtuara ose të ngacmuara. Por kam frikë se tërheqja e këtyre kishave, largimi i tyre i caktuar nga kanonet, nuk po e forcon pozicionin e tyre në shoqëri, por po vepron në drejtimin e kundërt. Ndoshta, duke u larguar nga kanonet dhe parimet e vendosura, ato kërkojnë të përditësojnë diçka, ta bëjnë më të lehtë për t’u kuptuar dhe për t’u përshtatur me jetën tonë të përditshme. Por në realitet, mendoj se pikërisht për këtë arsye po dobësohet ndikimi i ideve të krishtera dhe i kishës në shoqëri, në mendjet e njerëzve.

Gjatë pesë viteve të fundit, Amerika e Veriut ka parë 1,5 milionë të konvertuar rishtazi në Krishterimin Ortodoks.

Pikërisht për këtë po flas. Krishterimi Ortodoks, përkundrazi, po tërheq njerëz, sepse mbron vlerat që përmenda.

Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.