Sistemi i të drejtave të autorit i Meta-s po përdoret si armë kundër protestuesve shqiptarë

Eurodeputetët e PE po kërkojnë hetim ndaj kompanisë Meta pas pezullimit në masë të llogarive që publikonin informacione rreth protestave kundër qeverisë në Shqipëri – një veprim që vëzhguesit e konsiderojnë si një sulm të koordinuar masiv.

"Ajo që ndodhi në Shqipëri është e barabartë me censurën", deklaroi eurodeputetja Alexandra Geese. Ajo është një nga më shumë se 30 anëtarët e Parlamentit Evropian që nënshkruan një letër, duke i kërkuar Komisionit Evropian të hetojë nëse veprimet e Meta-s ishin në përputhje me Aktin e Shërbimeve Dixhitale të BE-së.

"Kuptimi që ka Mark Zuckerberg për 'lirinë e shprehjes' duket se përfshin vetëm opinionet që përputhen me axhendën politike të administratës Trump. Pikërisht për këtë arsye ne kemi rregulla evropiane," shtoi ajo.

Protestat e njohura si "Revolucioni Flamingo" – të nxitura fillimisht nga projekti për ndërtimin e një resorti luksoz të lidhur me Ivanka Trump dhe Jared Kushner – po zhvillohen çdo ditë në kryeqytetin shqiptar prej më shumë se tre muajsh. Protestuesit kërkojnë ndryshime në ligjin që lejon ndërtimin në zona të mbrojtura, si dhe dorëheqjen e kryeministrit të vendit. Pezullimet e llogarive në platformat e Meta-s duket se janë kryesisht rezultat i ankesave për të drejtat e autorit dhe kanë nisur në fund të muajit gusht.

Një organizatë joqeveritare që po heton rastet e pezullimeve nga Meta pretendon, në një deklaratë për revistën WIRED, se disponon prova që "tregojnë qartë për një aktivitet të koordinuar" që çoi në këto ankesa.

"Ajo që e dalloi shpejt këtë situatë nga moderimi i zakonshëm i përmbajtjes ishte përqendrimi i rasteve rreth të njëjtës lëvizje politike dhe qytetare", tha Martha Dimitratou, themeluese e "Repro Uncensored", një organizatë jofitimprurëse që monitoron censurën dixhitale. Në të paktën një rast, ankesa u gjurmua te një person që pretendonte se ishte paguar për ta bërë atë.

Dimitratou i tha WIRED se ata kishin verifikuar rreth 100 raste të kufizimeve të llogarive të lidhura me protestat. "Ne vazhdojmë të marrim raportime shtesë dhe, bazuar në vëllimin dhe modelet që po shohim, vlerësojmë se numri i vërtetë mund të jetë disa qindra", thotë ajo.

"Ne gjithashtu konstatuam se postime të shumta në një llogari merrnin ankesa për të drejtat e autorit – shpesh pesë deri në dhjetë brenda një periudhe relativisht të shkurtër – të ndjekura nga masa shtrënguese në rritje dhe, në disa raste, nga çaktivizimi i të gjithë llogarisë," thotë Dimitratou. "Kur merren së bashku, raportimet që dyshohet se janë të paguara, sekuenca e përsëritur e ankesave për të drejtat e autorit të ndjekura nga masa ndëshkuese ndaj llogarive, përqendrimi i objektivave te e njëjta lëvizje dhe shënjestrimi i vazhdueshëm i llogarive zëvendësuese, tregojnë qartë për një aktivitet të koordinuar," shtoi Dimitratou.

Grupi "Repro Uncensored" konstatoi se pothuajse të gjitha llogaritë e prekura duket se ishin shënjestruar me raportime për shkelje të të drejtave të autorit. Në të paktën 70 raste, grupi konfirmoi heqjen e postimeve dhe videove rreth protestave, kufizimin e llogarive dhe humbjen e funksioneve të bashkëpunimit.

"Në total, llogaritë e censuruara arrijnë te miliona njerëz; kjo do të thotë se kur ato kufizohen ose hiqen, miliona vetë mund të humbasin aksesin te lajmet, informacioni politik, dokumentimi i protestave dhe zërat qytetarë tek të cilët mbështeten," thotë Dimitratou.

Një protestues i tha revistës WIRED se personi që kishte raportuar llogarinë e tij kishte pohuar se ishte paguar për të kryer atë sulm. Më 20 gusht, Arjan Koçi filloi të merrte një vërshim email-esh nga Meta. "Dikush pretendonte se unë kisha marrë punën e tij dhe e kisha publikuar si timen. Por ishte videoja ime, zëri im, imazhi im", thotë Koçi, një shqiptar me shtetësi britanike që po dokumentonte protestën në llogarinë e tij në Instagram që prej muajit qershor.

Pamjet e realizuara me dron nga Koçi tregonin përmasat e mëdha të demonstratave në Tiranë dhe regjistruan miliona shikime në platforma të ndryshme. "Nëse merrni shumë raportime të tilla, Meta ju kufizon llogarinë", tha ai për WIRED. Në të njëjtën periudhë, sipas tij, edhe disa protestues të tjerë po përballeshin me raportime të ngjashme kundër llogarive të tyre. "Ishte rreth orës 1 të mëngjesit dhe unë di për të paktën 20 llogari që u mbyllën në të njëjtën kohë", tha ai.

/ Wired /