Një Shën Mari për të ringjallur besimin dhe ekonominë

Një statujë e Virgjëreshës Mari është më e larta në Europë që nga 15 gushti, ditë kur u inaugurua në Konotopie, një fshat me 120 banorë në Poloninë qendrore.

Struktura është më shumë se 55 metra e lartë - afërsisht sa lartësia e një ndërtese 17-katëshe. Vetë statuja është 40.6 metra e lartë dhe qëndron mbi një piedestal 15 metra të lartë në formën e një kurore që është menduar të shërbejë si një platformë nga ku vizitorët do ta sodisin.

Ajo është shumë më e madhe se Krishti Shpëtimtar në Rio de Janeiro, e cila arrin një lartësi totale prej 38 metrash duke përfshirë bazën e saj.

Finalizimi i projektit është paraprirë nga jo pak debate. Kritika ka pasur sidomos për koston. "Është një makth," i tha një kritik i statujës revistës javore Newsweek, "një humbje e vërtetë. Në vend që t'i investonin ato para në projekte të dobishme, financohet një grumbull gjigant betoni."

Bamirësi pas statujës, 75-vjeçari Roman Karkosik, vjen nga një fshat aty pranë dhe është një nga individët më të pasur të Polonisë. Gati 40 vjet më parë, kur ekonomia e mungesës së socializmit ia la vendin kapitalizmit të tregut të lirë pas rënies së komunizmit në Evropën Lindore, Karkosik u bë sipërmarrësi i parë në Poloni që prodhoi shishe plastike. Suksesi i kompanive të tij në bursë e ka pagëzuar si Warren Buffett i Polonisë. Pasuria e tij prej 442 milionë eurosh (511 milionë dollarë) e ka renditur të 44-tin në listën e njerëzve më të pasur të Polonisë.

Kostoja e statujës mbetet një sekret i ruajtur me kujdes. Megjithatë, në mediat vendase është raportuar se statuja mund të ketë kushtuar deri në 23 milionë euro. Një projekt që financuesi e ka ndërmarrë për të falënderuar shenjtoren për shërimin e tij nga një sëmundje e rëndë.

Autori i skulpturës është Adam Jakub Matejkowski, i cili thotë se i ka dhënë statujës shprehjen e fytyrës së vajzës së tij 11-vjeçare dhe tiparet delikate të fytyrës së gruas së tij.

Konotopie ndodhet në një nga rajonet me ekonominë më të dobët në Poloni. Zyrtarët lokalë shpresojnë që statuja e Marias të stimulojë rritjen ekonomike.

Polonia është e njohur për strukturat e saj monumentale të krishtera. Pas tranzicionit të Polonisë në demokraci në vitin 1989, një bazilikë masive u ndërtua në fshatin Lichen në Poloninë qendrore, duke lënë në hije edhe katedralet e Parisit dhe Këlnit. Bazilika është 138 metra e gjatë, 77 metra e gjerë dhe ka një kupolë me diametër prej 35 metrash. Mund të akomodojë 20 000 besimtarë.

Megjithatë, mbetet e diskutueshme nëse këto monumente gjigante mund ta ndalojnë laicizmi në rritje te shoqëria polake. Edhe pse Polonia është ende një nga vendet më katolike në Evropë, besimi te kisha është në rënie. Për shekuj me radhë, besimi katolik ka qenë pjesë kyçe e identitetit polak. Në shekullin XIX, kur territori që tani përbën Poloninë nuk ishte ende shtet i pavarur dhe ishte i ndarë midis fuqive të huaja, katolicizmi luajti një rol të madh në rezistencën ndaj Prusisë Protestante dhe Rusisë Ortodokse.

Pas Luftës së Dytë Botërore, pavarësisht dallimeve ideologjike, opozita antikomuniste dhe Kisha Katolike në Poloni punuan së bashku kundër diktaturës komuniste. Gjatë kësaj periudhe, kishat u bënë strehë për disidentët e persekutuar dhe disa priftërinj u vranë nga policia sekrete. Papa Gjon Pali II, polak, luajti gjithashtu një rol të rëndësishëm në luftën kundër regjimit. Megjithatë, që nga tranzicioni i Polonisë në demokraci në vitin 1989, Kisha Katolike ka përjetuar një krizë të ngjashme me atë të parë në të gjithë Evropën. Sipas një sondazhi të shtatorit 2025 të kryer nga instituti polak i sondazheve IBRIS, vetëm 35% e polakëve ende i besojnë Kishës Katolike, nga 58% në vitin 2016. Mosbesimi u rrit nga 24% në 47% gjatë së njëjtës periudhë.

Në vitin 2026, numri  i priftërinjve të shuguruar në Poloni ra nën 200 në vit, për herë të parë që nga viti 2000. Pjesëmarrja në kishë gjithashtu ka qenë në rënie të vazhdueshme, veçanërisht midis të rinjve.

Mesa duket, as Shën Maria gjigante nuk ka gjasa ta përmbysë këtë trend.

/ DW /