Euro digjitale - liri, siguri dhe autonomi për Europën

Shpesh mendoj për rolin e BQE-së si mbrojtëse e euros. Euro është më shumë sesa thjesht një monedhë. Është një angazhim, një angazhim për stabilitet, për unitet dhe për një fat të përbashkët evropian. Një fat i ndërtuar mbi paqen dhe prosperitetin. Megjithatë, ndërsa shikojmë kufijtë e Evropës jo shumë larg nga këtu, sfidat për paqen dhe prosperitetin janë shumë të dukshme.

Evropa është përballur me këto sfida me guxim dhe një vendosmëri të madhe për të shkuar më tej. Ajo po forcon gatishmërinë, aftësinë për të parandaluar e për t'iu përgjigjur kërcënimeve dhe po përforcon vetë themelet e sigurisë sonë të përbashkët.

Në BQE, qëllimi ynë është i qartë: të ruajmë stabilitetin ekonomik dhe financiar të Evropës në një botë që nuk qëndron kurrë në vend. Stabiliteti i çmimeve është objektivi kryesor i politikës sonë monetare. Gjithashtu, ne ndihmojmë në ruajtjen e stabilitetit financiar duke mbikëqyrur bankat, duke miratuar masa politike makroprudenciale dhe duke mbikëqyrur sistemet e pagesave.

Por sot është një mundësi për të diskutuar një element jetësor në përpjekjet tona të vazhdueshme për të ofruar stabilitet: sigurimin që paratë e bankës qendrore - paratë tona sovrane, të cilat evropianët i përdorin çdo ditë në formën e parave kesh - të mbeten universalisht të arritshme për transaksionet e përditshme.

Për ta shkuar te kjo, paratë kesh duhet të jenë të disponueshme jo vetëm në formë fizike, por edhe në formë dixhitale. Si mjet ligjor pagese, një euro dixhitale mund të përdoret kudo që pranohen pagesat dixhitale. Kjo do të ruante lirinë tonë për të zgjedhur se si paguajmë.

Në fjalimin tim sot, do të doja të përqendrohesha në mënyrën se si euroja dixhitale do të forcojë unitetin e Evropës, do të na mbrojë autonominë dhe do të forcojë qëndrueshmërinë tonë përballë sfidave në zhvillim e sipër.

Një monedhë e përbashkët: më shumë sesa vetëm para

Përdorimi i një monedhe të vetme do të thotë të kesh të përbashkët më shumë sesa thjesht paranë. Ajo pohon se e ardhmja jonë është e lidhur së bashku. Na bashkon.

Kur Shtetet Baltike iu bashkuan zonës euro, nuk ishte vetëm një vendim ekonomik. Ishte një angazhim për stabilitet. Dhe akoma më shumë, ishte një deklaratë përkatësie, e zgjedhjes, në mënyrën më të fortë të mundshme, për të qenë pjesë e projektit evropian.

Monedha e përbashkët ka një dimension të fortë gjeopolitik. Paraardhësi im në Bordin Ekzekutiv të BQE-së, Fabio Panetta, dikur vërejti se bashkimi ynë monetar "është sa më afër një klauzole kolektive të mbrojtjes ekonomike. Një sulm kundër njërit prej anëtarëve të tij, do të ishte një sulm kundër të gjithëve", sepse do të prekte një element kyç të sovranitetit tonë të përbashkët.

Ndarja e një monedhe të përbashkët nxit gjithashtu një ndjenjë përkatësie që tejkalon kufijtë kombëtarë, një ndjenjë që ndërtohet mbi identitetin tonë evropian dhe kontribuon në të.

Kjo reflektohet edhe në mbështetjen e qytetarëve për euron, e cila është e rrënjosur kryesisht në vlerat e përbashkëta. Ajo ofron një spirancë të fuqishme stabiliteti, duke çimentuar besimin e evropianëve te paratë e tyre edhe në kohë krize.

Themeli i monedhës sonë është paraja e bankës qendrore, e mishëruar nga kartëmonedhat që kemi në portofolet tona. Kur estonezët, letonezët dhe lituanezët mbajnë kartëmonedha euroje, ata kanë në dorë një kujtesë të prekshme se janë pjesë e një Evrope të bashkuar.

Në një botë që bëhet çdo ditë e më e fragmentuar, ka arsye të forta për t’i ruajtur dhe përforcuar paratë tona në vitet në vijim.

Kjo është arsyeja pse po dizajnojmë një seri të re kartëmonedhash, të cilat do të simbolizojnë kulturën tonë të përbashkët dhe trashëgiminë natyrore të Evropës.

Dhe kjo është arsyeja pse po përgatitemi të lançojmë një euro dixhitale. Ndërsa pagesat bëhen gjithnjë e më dixhitale, paratë e bankës qendrore duhet të evoluojnë për të mbajtur ritmin dhe për të mbetur një opsion për europianët.

Midis viteve 2019 dhe 2024, përqindja e parave kesh të përdorura në pikat fizike të shitjes në zonën e euros ra nga 72% në 52% në aspektin e vëllimit dhe nga 47% në 39% në aspektin e vlerës.

Dhe ndërsa roli i pagesave online është rritur, roli i parave kesh në të gjitha transaksionet e përditshme ka rënë me një ritëm edhe më të shpejtë: midis viteve 2019 dhe 2024, pjesa e saj ra nga 68% në 40% në aspektin e vëllimit dhe nga 40% në 24% në aspektin e vlerës.

Në thelb, euroja dixhitale do të garantojë që njerëzit dhe bizneset evropiane të ruajnë lirinë për të paguar kesh në transaksionet e tyre të përditshme. Kjo do t'u lejojë atyre të paguajnë në mënyrë dixhitale duke përdorur para sovrane kudo në zonën e euros, në çdo kohë.

Mbrojtja e autonomisë dhe sigurisë sonë ekonomike

Euroja dixhitale nuk është thjesht një "e mirë për t'u pasur". Ndërsa përdorimi i parave kesh bie, Evropa është gjithnjë e më e varur nga zgjidhjet e pagesave jo-evropiane. Kjo na lë në mëshirë të vendimeve të marra diku tjetër.

Dy të tretat e transaksioneve me karta në zonën e euros përpunohen nga skema ndërkombëtare. Sot, në 13 nga 20 vendet e zonës së euros, pagesat ditore në dyqan varen tërësisht nga këto skema. Estonia, Lituania dhe Letonia janë një shembull konkret: pagesat elektronike po lulëzojnë, megjithatë rrjetet globale të kartave dominojnë, duke i vendosur transaksionet e përditshme direkt në duart e kompanive jo-evropiane.

Kjo varësi e tepruar jo vetëm që pengon konkurrencën, duke rezultuar në tarifa më të larta për tregtarët, që përkthehen në çmime më të larta për konsumatorët. Ajo gjithashtu vë në pikëpyetje sovranitetin tonë duke kërcënuar aftësinë që kemi për të vepruar në mënyrë të pavarur në një nga fushat më kritike për funksionimin e ekonomisë sonë: paratë.

Përballë kësaj sfide, euroja dixhitale do të mbronte autonominë e Evropës. Futja e një euroje dixhitale do të ofronte një alternativë tërheqëse ndaj zgjidhjeve të pagesave jo-evropiane, duke siguruar që Evropa të vendosë standardet e veta për mënyrën se si paguajnë evropianët.

Një euro dixhitale do t'u jepte njerëzve lirinë për të kryer transaksione pa probleme dhe të sigurta, pa qenë të varura nga vendimet e marra jashtë BE-së. Me euron dixhitale, evropianët do të mbajnë kontrollin e parave të tyre, zgjedhjeve të tyre dhe të ardhmes së tyre.

Euroja dixhitale do të fuqizojë edhe kompanitë evropiane të pagesave. Duke ofruar një infrastrukturë të fuqishme, standarde të hapura dhe një rrjet pranimi në të gjithë Evropën, një euro dixhitale do t'u lejonte këtyre kompanive të shkallëzonin zgjidhjet e tyre në të gjithë kontinentin në një mënyrë me kosto efektive. Dhe ata do të jenë në gjendje të përdorin platformën dixhitale të euros për të ofruar shërbime inovative që do ta bënin jetën më të lehtë për konsumatorët dhe bizneset, siç dëshmohet në raportin që publikuam të premten e kaluar, i cili paraqet gjetjet nga partneritetet tona të inovacionit me aktorët në treg.

Sot, edhe inovacionet më të përparuara në fushën e pagesave me pakicë - duke përfshirë ato nga bankat baltike dhe fintech-et - kanë vështirësi t’i kalojnë kufijtë kombëtarë. Nesër, euroja dixhitale, falë pranimit të saj të gjerë si mjet ligjor pagese, do të hapë kufijtë për këto zgjidhje, do të forcojë konkurrencën, do të nxisë inovacionin dhe do të sigurojë që Evropa të mund të formësojë të ardhmen e pagesave evropiane sipas kushteve të veta.

Forcimi i qëndrueshmërisë sonë

Euro dixhitale do të forcojë qëndrueshmërinë evropiane. Sistemet e pagesave janë një pjesë jetësore e jetës sonë të përditshme - po aq të domosdoshme sa infrastrukturat e tjera kritike si energjia.

Pagesat dixhitale janë të shpejta dhe të përshtatshme, por ato varen nga qëndrueshmëria e infrastrukturës sonë dixhitale. Nëse shërbimet kritike dështojnë, njerëzit presin që autoritetet publike të ruajnë vazhdimësinë. Kjo nuk është hipotetike: incidente si sabotimi në Detin Baltik na kujtojnë se sa të brishta mund të jenë sistemet tona.

Çdokush në shoqëri ka një rol për të luajtur në forcimin e qëndrueshmërisë. Është një përgjegjësi e përbashkët dhe, veçanërisht për bankierët qendrorë, një përparësi kryesore.

Euro dixhitale, së bashku me paratë fizike, mund të marrë një rol udhëheqës në ruajtjen e qëndrueshmërisë së Evropës. Nuk është vetëm një inovacion teknologjik - është edhe një e mirë publike që do të forcojë forcën, stabilitetin dhe përshtatshmërinë e Evropës nën presion.

Euro dixhitale është projektuar duke pasur parasysh tre karakteristika kritike.

Së pari, infrastruktura e saj do të shpërndahet në të paktën tre rajone, secila e pajisur me servera të shumtë. Pra, përballë një sulmi kibernetik ose njërit prej shumë skenarëve të tjerë hipotetikë të krizës, pagesat dixhitale në euro mund të vazhdojnë - ndërprerjet nuk duhet ta çojnë sistemin në avari.

Së dyti, BQE do të ofrojë një aplikacion të dedikuar për euron dixhitale, i cili do t'ju lejojë të kaloni pa probleme midis ofruesve. Kjo do të thotë që do të jeni në gjendje të vazhdoni të përdorni euron tuaj dixhitale edhe nëse disa ofrues goditen nga një ndërprerje.

Së treti, euro dixhitale do të funksionojë edhe offline, duke shtuar një shtresë tjetër sigurie dhe besueshmërie. Edhe nëse interneti nuk funksionon, bankomatët nuk funksionojnë ose nuk keni sinjal telefoni, do të mundeni ende të paguani me euro dixhitale.

Këto karakteristika janë përmirësuar ndjeshëm nga kontributet aktive nga disa vende të eurozonës, përfshirë Shtetet Baltike. Mbështetja në këtë burim të pasur ekspertize dhe përvoje siguron gjithashtu që euroja dixhitale të shfrytëzojë praktikat më të mira nga e gjithë Evropa, gjë që pasqyron parimin themelor të BE-së për unitet përmes diversitetit dhe forcon aftësinë tonë për t'u bërë ballë krizave të mëdha.

Përfundim

Në thelb, monedha jonë e përbashkët është një deklaratë: ne zgjedhim unitetin mbi ndarjen, komunitetin mbi izolimin dhe fatin e përbashkët mbi rrugët e fragmentuara.

Kjo ide është e ngulitur në çdo aspekt të asaj që bëjmë në Bankën Qendrore Evropiane. Është në zemër të punës sonë mbi euron dixhitale: ne po projektojmë një formë të sigurt, të besueshme dhe universalisht të aksesueshme të parave të bankës qendrore për epokën dixhitale.

Dhe siç tha Presidentja e BQE-së, Christine Lagarde, më parë këtë muaj, "Euroja dixhitale nuk është vetëm një mjet pagese; është gjithashtu një deklaratë politike në lidhje me sovranitetin e Evropës."

Euroja dixhitale ofron një formë dixhitale të të njëjtës para kesh që të gjithë përdorim çdo ditë, nga Lisbona në Talin. Do të ishte një zgjidhje evropiane e bazuar në infrastrukturën evropiane. Mund të mbrojë lirinë, autonominë dhe sigurinë tonë. Dhe mund t'i bëjë pagesat evropiane më konkurruese dhe më elastike.

Liderët evropianë e theksuan këtë në Deklaratën e tyre të Samitit të Euros në mars. Ata theksuan se në një botë më të fragmentuar dhe dixhitale, përshpejtimi i progresit në një euro dixhitale është çelësi për të mbështetur një sistem europian pagesash konkurrues dhe elastik dhe për të kontribuar në sigurinë ekonomike të Evropës.

Por një projekt i kësaj shkalle nuk mund të ketë sukses nëse BQE-ja, bankat qendrore kombëtare, Komisioni Evropian dhe ligjvënësit evropianë punojnë vetëm. Kjo kërkon ekspertizë, kreativitet dhe angazhim nga të gjithë palët e interesuara, veçanërisht komunitetet kombëtare që sjellin njohuri dhe inovacion lokal nga çdo cep i Evropës.

Përmes dialogut të ngushtë dhe angazhimit aktiv në evente si ky i sotmi, ne mund të formësojmë një euro dixhitale që vërtet thjeshton pagesat e përditshme për evropianët dhe mbron lirinë, autonominë dhe sigurinë e tyre.

Duke vepruar kështu, ne nuk po formësojmë vetëm të ardhmen e pagesave - ne po riafirmojmë Evropën si një vend ku inovacioni i shërben të mirës publike, ku elasticiteti takon mundësinë dhe ku monedha jonë e përbashkët vazhdon të na mbajë bashkë në një botë gjithnjë e më sfiduese.

Burimi: Banka Qendrore Europiane

Përkthimi shqip: Gazmira Sokoli