Ekonomi

Drejtoresha e INSTAT-it, Elsa Dhuli ka hedhur poshtë zërat sipas të cilave në Censin e fundit të popullsisë dhe baznesave rezultojnë se në vend jetojnë 1.7 milionë banorë. Ajo ka deklaruar në një konferencë për shtyp se një shifër e tillë nuk ka sesi të jetë e vërtetë ndërkohë që informacionet ende po përpunohen.

Pavarësisht krizës në shumë rajone të botës, më të pasurit vijojnë të shtojnë pasuritë e tyre. Sipas një raporti të Oxfam, pesë njerëzit më të pasur në botë e kanë dyfishuar pasurinë e tyre që nga viti 2020. Pasuria e tyre është rritur me 114% në një total prej 869 miliardë dollarësh, pas marrjes në konsideratë të inflacionit, sipas raportit vjetor të pabarazisë të Oxfam. Nëse trendet aktuale vazhdojnë, bota mund të ketë trilionerin e parë brenda dekadës.

Inteligjenca artificiale do të ndikojë në 40% të vendeve të punës dhe ndoshta do të përkeqësojë pabarazinë. Ky është parashikimi i Fondit Monetar Ndërkombëtar.

AI, termi për sistemet kompjuterike që mund të kryejnë detyra që zakonisht lidhen me nivelet njerëzore të inteligjencës, është gati të ndryshojë thellësisht ekonominë globale. Ekonomitë e mëdha janë të parat që preken.

Përfaqësuesit e tre institucioneve më të mëdha ndërkombëtare në Shqipëri e shohin largimin e të rinjve dhe plakjen e popullsisë si rrezikun më të madh me të cilin do të përballet ekonomia e vendit.

Emigrimi i vazhdueshëm i moshës aktive për punë ka krijuar gropa më disa sektorë, ndërsa bashkë me rënien e numrit të lindjeve kanë sjellë si rezultat rritjen e moshës mesatare të popullsisë.

Anke Weber, shefe e misionit në Shqipëri e Fondit Monetar Ndërkombëtar, thotë se të dyja këto do të rëndojnë në buxhetin e shtetit.

Qeveria ka miratuar një rregullore të re për projektet që duhet t’i nënshtrohen oponencës teknike. Rregullorja e re e hartuar nga Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë shfuqizon atë të vitit 2010 dhe synon të kontrollojë ndërtimet e reja në fazën e miratimit të projektit dhe atë të zbatimit. Projektet e reja do t’i nënshtrohen oponencës teknike, e cila verifikon paraprakisht zbatimin e standardeve të ndërtimit dhe ligjeve në fuqi.

Ish-kryeministri i Italisë, Enrico Letta, i ngarkuar nga Bashkimi Europian për të raportuar mbi gjendjen e tregut unik europian dhe reformat e nevojshme mbi të, ka deklaruar gjatë një interviste për “Politico” se në dritën e treguesve të tanishëm “tregu unik duhet konsideruar në një mënyrë të ndryshme”. Ndonëse tregu europian ofron mundësinë e lëvizjes së lirë të mallrave, shërbimeve, kapitaleve dhe njerëzve, sipas Letta-s, ka një element që duhet korrigjuar: ai i menaxhimit në vend të fuqisë së kualifikuar të punës.

Sanksionet ndaj Rusisë nuk kanë funksionuar dhe madje ato kanë diktuar riorientimin e tregut. Zv.kryeministri rus, Alexander Novak ka deklaruar se i gjithë prodhimi i hidrokarbureve është eksportuar në Indi dhe në Kinë.

Nëse ne më parë furnizonimEuropën me 40-45% të totalit të vëllimit të eksporteve tona të prodhimeve të naftës, ne presim që kjo shifër këtë vit të mos kalojë 4-5%. Shumë njerëz duan të blejnë naftën ruse dhe produktet e saj. Ka vende në Amerikën Latine, Afrikë dhe të tjera në rajonin e Azi-Paqësorit

Në një intervistë për revistën “Cord”, profesori i ekonomisë në universitetin e Beogradit, Dejan Shoshkiç, ish-guvernator i Bankës Kombëtare të Serbisë, ka vënë në dukje disa elementë të raporteve të sotme në botë që do të kenë së afërmi ndikime serioze në mbarë globin. Së pari, konflikti në Gaza përbën një krizë të jashtëzakonshme për nga potenciali ndikues në ekonomi, pasi përhapja e tij në vende fqinj do të prekë zinxhirin e furnizimit energjetik të globit.

Vitet e fundit, edhe Italia është prekur dukshëm nga fenomeni i ikjes së trurit. Por prej kohësh, qeveria italiane e ka incentivuar kthimin e tyre në atdhe me stimuj tatimorë. Falë këtyre politikave, sipas Corriere, u kthyen rreth 25 500 italianë të larguar.

Por qeveria e Melonit, e cila kishte premtuar se do ta ndryshonte ligjin, ka miratuar nga 19 dhjetori një të ri.

Petrit Vasili i Partisë së Lirisë deklaronte sot se 30% e bashkive në vend po zhduken dhe shkretohen. Shtesa natyrore është negative në 82% të bashkive duke nisur që nga viti 2021 dhe sipas Vasilit “asgjësimi real i vendit është tek pragu i derës”. Është një lloj politike apokaliptike kjo që në të vërtetë lidhet me shifrat në terren. Ikja masive e njerëzve tashmë është problem real dhe këtë i fundit që e pranoi është ai që qeveris.

Sa duan të ikin? Shumë. Sa duan të jetojnë këtu? Ata që nuk mundet të ikin.