Estonia krijon ‘Kodet ID’ të inteligjencës artificiale për të kontrolluar agjentët autonomë

Estonia bëhet vendi i parë në botë që do të krijojë identitete digjitale për agjentët e AI. Kjo do të thotë që për kompanitë dhe individët do ta kenë më të lehtë ta automatizojnë punën pa i dhënë një agjenti akses në të gjitha të dhënat e tyre.

Agjentët janë sisteme që mund të perceptojnë informacionin, të marrin vendime dhe të kryejnë në mënyrë autonome detyra për të arritur qëllime specifike. Shumë nga kompanitë kryesore të IA-së, duke përfshirë OpenAI, Anthropic, Google dhe Microsoft, kanë vendosur agjentë brenda chatbot-eve të tyre të njohura.

Qeveria estoneze njoftoi se do të lançojë "kodet e identifikimit të IA-së" që do t'u mundësojnë agjentëve të veprojnë në emër të njerëzve, kompanive ose organizatave me kufizime të përcaktuara.

"Në të ardhmen, IA do të kryejë gjithnjë e më shumë detyra dixhitale në emrin tonë, duke përpiluar raporte, duke përgatitur deklarata ose duke bashkëvepruar me sistemet e informacionit", tha kryeministrja estoneze Kristen Michal në një deklaratë.

"Për këtë qëllim, duhet të jetë e qartë se kush vepron në emër të kujt me çfarë të drejtash dhe kush është në fund të fundit përgjegjës."

Zyra e kryeministrit do të sigurojë që të “parandalojë situatat ku individët ose organizatat duhet t’u japin asistentëve të inteligjencës artificiale akses në të gjitha të drejtat, shërbimet dhe të dhënat e tyre”, vazhdoi deklarata.

Lëvizja e Estonisë përkon me një hulumtim të kohëve të fundit, i cili thotë se kornizat tradicionale të identitetit, siç është verifikimi me disa hapa kur hyni në një aplikacion bankar, nuk janë në gjendje të qeverisin agjentët që “veprojnë, vendosin dhe kryejnë transaksione me shpejtësinë e makinës”.

Estonia është renditur e pesta midis 10 shteteve më progresive dixhitale, sipas Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) në vitin 2026, i barabartë me Norvegjinë, Irlandën dhe Danimarkën.

Vendi ka krijuar tashmë një strukturë dixhitale qeveritare përmes një sistemi të e-ID të mbështetur nga shteti që u lejon qytetarëve të hyjnë në shërbimet publike në internet.