nato

Henry Kissinger, diplomat, ish-ministër dhe këshilltar për sigurinë kombëtare, i njohur edhe si arkitekti i politikës së jashtme në periudhën 1969-1977, ka ndjekur me shqetëism zhvillimet në Lindjen e Mesme, luftën e forcave aleate dhe disfatën e Shteti Islamik. Dhe ajo çfarë e shqetëson më shumë është rënia e shumëlakmuar e të vetë-vetëquajturit "Kalifati Islamik", që sipas tij do të krijonte premisat  për forcimin e një "perandorie radikale Iranit" dhe zgjerimin e territoreve të Teheranit.

Kryeministri malazez Duško Marković ka dhënë një intervistë për Novi Magazin, përmes të cilës ka sqaruar disa aspekte të Samitit të Podgoricës që u mbajt ditë më parë. Sipas tij, organizimi i Samitit dhe prezenca në të e zv.presidentit amerikane, Mike Pence, konfirmojnë rëndësinë e rajonit në kohën që jetojmë dhe e vendosin e Malin e Zi në një kontekst të ri në skenën ndërkombëtare.

Tri ditë më parë Radio Evropa e Lirë njoftonte zhvillimin e stërvitjes së parë ushtarake të NATO-s në territorin serb. Sipas kësaj medieje, stërvitja REGEX -2018 do të zhvillohej në Serbi, si pjesë e praktikës në vende të tjera. Mirëpo sot, ministri serb i Mbrojtjes, Aleksandër Vulin ka hedhur poshtë këto zëra, duke sqaruar se stërvitja në fjalë është një nismë rajonale dhe ajo nuk ka të bëjë me NATO-n. 

NATO hedh një tjetër hap drejt afrimit të Serbisë në rrezen e vet të ndikimit. Në muajin tetor të vitit të ardhshëm, anëtarët e Aleancës do të zhvillojnë stërvitjen e parë në tokën serbe, REGEX18, një lajm që raportohet nga Radio Evropa e Lirë dhe është rishpërndarë në mediat serbe.

Kjo është stërvitja e parë që zhvillohet në territorin e Serbisë, vend që ka marrë pjesë si vëzhguese në 20 stërvitje nën Partnetitetin për Paqe, programi që hap procesin e anëtarësimit.

Samiti i Podgoricës mbajtur me iniciativën amerikane, rikonfirmoi angazhimin e SHBA-së në çështje të sigurisë për rajonin e Ballkanit Perëndimor. Nuk është e rastit që vizita e Pence në Mal të Zi formalisht u realizua nën ombrellën e Kartës së Adriatikut, një krijim amerikan për promovimin e anëtarësimit në NATO të vendeve të Ballkanit. Karta e Adriatikut u nënshkrua në Tiranë në vitin 2003  dhe që prej themelimit, nismës i janë shtuar edhe dy anëtarë, Mali i Zi dhe Bosnja, si dhe Kosova e Serbia në cilësinë e vendeve vëzhguese.

James Stavridis, ish-komandanti i NATO-s, deklaroi në një intervistë për Zërin e Amerikës se Maqedonia do të jetë vendi i radhës që do t’i bashkohet Aleancës. “Shpresoj që Greqia do të jetë në gjendje të bashkëpunojë me Maqedoninë në gjetjen e një zgjidhjeje për çështjen e emrit që do të hapë derën për anëtarësimin e kësaj të fundit në NATO. Mendoj se Maqedonia do të jetë vendi tjetër që do t’i bashkohet NATO-s dhe ky do të jetë një hap në konsolidimin e Ballkanit”, tha ai.

Mark Galeoti, një ekspert i njohur në çështjet e sigurisë dhe ato ruse, shkruan në një artikull në revistën “Foreign Policy” për rolin e NATO-s në sigurinë e Europës, rol i cili nuk përshtatet më me sfidat e luftës hibride. Galeoti i jep të drejtë presidentit amerikan Trump për faktin se NATO është e vjetër, por në kuptimin se infrastruktura e saj e stërmadhe ushtarake nuk është më edhe aq e nevojshme.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg ka dhënë një intervistë për Agjencinë Telegrafike Shqiptare. Ai vlerëson rolin e Shqipërisë në Aleancë, duke theksuar se ka takuar trupat shqiptare në Letoni. Sipas zyrtarit në fjalë, rritja e prezencës së NATO-s në Europë lidhet me aktivitetin rus në Ukrainë, në shenjë paralajmërimi se Aleanca do të veprojë ndaj çdo agresioni eventual ndaj një vendi anëtar.

I pyetur mbi kërcënimin rus ndaj Ballkanit, Stoltenberg ka përjashtuar një kërcënim eminent.

88% e studentëve të Beogradit mendojnë se Serbia nuk duhet të bëhet pjesë e NATO-s. Kundërshti jo të vogël ka edhe për anëtarësimin e vendit në BE: 39.7%, ndërkohë që skepticizmi për anëtarësimin është edhe më i madh: 50% mendojnë se Serbia nuk do të bëhet asnjëherë anëtare e BE-së. Lajmi raportohet nga agjencia shtetërore e lajmeve “Tanjug” dhe bazohet në një sondazh në universitetin kryesor të vendit realizuar nga Qendra për Politikën Ndërkombëtare Publike, me pjesëmarrjen e 1323 studentëve nga 38 fakultete.

Një grup doktorës dhe avokatësh serbë kanë ndërmend të padisin NATO-n për bombardimin e Serbisë në vitin 1999 dhe përdorimin e uranit të varfëruar në fushatën e saj që ka sjellë pasoja mbi shëndetin e popullsisë civile.