Zbulohet rrjeti gjigant nëntokësor që lidh shumicën e bimëve në Tokë

Postuar në 13 Qershor, 2026 20:27

Një studim i ri i publikuar në revistën shkencore Science ka hedhur dritë mbi një nga organizmat më pak të njohur, por më të rëndësishëm për jetën në Tokë: kërpudhat mikorizale arbuskulare (AM fungi), të cilat jetojnë në simbiozë me rreth 70% të specieve bimore në planet.

Këto kërpudha luajnë një rol jetik në ekosisteme, duke transportuar çdo vit rreth katër miliardë tonë karbon nga bimët drejt tokës. Megjithatë, deri më sot shkencëtarët nuk kishin një vlerësim të saktë se sa të përhapura dhe sa të mëdha janë në të vërtetë.

Për të zgjidhur këtë enigmë, studiuesit analizuan të dhëna nga më shumë se 300 studime shkencore dhe përdorën një robot të ndërtuar posaçërisht, të quajtur “Prince”, i cili realizoi mbi 300 mijë matje të rrjeteve të kërpudhave në zhvillim. Të kombinuara me modele matematikore dhe të dhëna nga e gjithë bota, këto matje u mundësuan shkencëtarëve të krijonin hartën më të detajuar deri më sot të infrastrukturës nëntokësore të kërpudhave mikorizale.

Rezultatet tregojnë se biomasa totale e këtyre kërpudhave është rreth pesë herë më e madhe se pesha e të gjithë njerëzve në Tokë së bashku. Megjithatë, kjo shifër rezultoi më e ulët nga sa kishin parashikuar shumë studiues.

“U habita që numrat nuk ishin më të lartë”, tha Kara Skye Gibson, studiuese në Universitetin e Arizonës Veriore, e cila nuk ishte pjesë e ekipit kërkimor. Sipas autorit të studimit, Justin D. Stewart, shkencëtarët e rikontrolluan llogaritjen për javë të tëra për t’u siguruar se nuk kishin gabuar.

Por nëse pesha duket mbresëlënëse, gjatësia e rrjeteve të këtyre kërpudhave është thuajse e paimagjinueshme. Studiuesit vlerësojnë se shtresa e sipërme e tokës në planet përmban rreth 110 kuadrilionë kilometra fije kërpudhash mikorizale të shtrira njëra pas tjetrës. Kjo gjatësi do të mjaftonte për të arritur deri te ylli më i afërt me Diellin, Proxima Centauri, dhe për t’u kthyer sërish në Tokë.

Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.