Shkenca

Një intervistë që merr formën e bisedës, është mënyra më e sigurt, që të nisësh rrëfimin. Sidomos, nëse kundruall teje ndodhet një ndër shkencëtarët më të mirë në botë. Neuroshkencëtari Jorgos Paksinos ka zbuluar dhe emërtuar më shumë zona në trurin e njeriut nga çdokush tjetër në histori (94 bërthama) dhe njeh që çdo gjë, madje edhe ndjenjat, rrjedhin e kontrollohen nga truri.

Një vëzhgim i kryer nga WWF Living Planet dëshmon se për 50 vjetët e fundit popullsitë e kafshëve të egra janë reduktuar me 70%. 

Të dhënat janë vjelë nga 32 mijë popullsi për 5000 specie gjitarësh, zogjsh, amfibësh, reptilësh dhe peshqish dhe ato flasin për humbje shkatërruese në mbarë globin. 

Aktiviteti i njeriut konsiderohet shkaktari kryesor i kësaj humbjeje të madhe që cilësohet e jashtëzakonshme. 

Agjencia Amerikane e Hapësirës, NASA, ka njoftuar se testi i saj i devijimit të trajektores natyrore të një trupi qiellor përmes goditjes, ka rezultuar i suksesshëm. 
Anija DART ka ndryshuar trajektoren e një asteroidi vetëm duke u përplasur mbi të.

Agjencia Amerikane e Hapësirës, NASA, ka kryer me sukses një testim real të goditjes së një asteroid me një objekt të krijuar dhe drejtuar nga Toka.

Testimi i Dyfishtë i Ridrejtimit të Asteroidit – emri i misionit – konsiston në identifikimin e një objekti hapësinor që përbën rrezik për planetin, përcaktimin e trajektores, pozicionit dhe përllogaritjen e goditjes.

Për ta testuar këtë NASA zgjodhi një asteroid në përmasën e një stadiumi futbolli – Dimorphos – 6.8 milionë milje larg Tokës.

Të hënën pritet të kryhet testi i parë i projektit të NASA-s, Artemis. Dhe ambiciet e tij janë shumë të mëdha: të çojë në Hënë të parin njeri me ngjyrë dhe të parën femër.

Një studim i Rutgers University parashikon se në eventualitetin e një luftë bërthamore në shkallë masive do të provokonte 5 miliardë të vdekur.

Herodoti i rrëfente me origjinë nga Anatolia, por mesa duket etruskët janë nga diku më larg Europës mesdhetare: nga stepa. Një popullsi me qytetërim të spikatur na gadishullin apenin, mësues të romakëve në shumëçka, etruskët kanë përndjekur deri diku me misterin e tyre historik shumë kërkues. Mes të cilave edhe gjuha e tyre e padeshifrueshme. Një gjuhë e shkruar sipas modelit grek eubeas me origjinë nga ishulli i Evias, por një gjuhë joindeuropiane. Gjuha e tyre vihet në relacion me gjuhët tirseniane(të Tirenit) që fliteshin në Alpe, por edhe gjuhën Lemniane, origjinuar në Detin Egje.

Toka po ngadalëson shpejtësinë e rrotullimit rreth aksit të vet duke bërë ditët më të gjata. Në dekadat e fundit ishte vënë re një përshpejtim dhe për pasojë shkurtim i ditëve duke arritur rekordin në qershor të këtij vit me ditën më të shkurtër në gjysmë shekulli. Por që nga viti 2020 ritmi i pëshpejtimit është përmbysur dhe ka kaluar drejt ngadalësimit, një konstatim ky i bërë nga disa matje. Shkencëtarët nuk dinë arsyen e këtij ndryshimi që ka ndikime sidomos mbi tekologjitë modern që dominojnë jetën tonë.

Një  ndër ekspertët më të njohur britanikë për klimën, Bill McGuire, deklaron se njerëzimi nuk ka më asgjë në dorë përkundrejt një procesi të pakthyeshëm në Tokë.

Sipas tij katastrofa klimaterike është pjesë e aktualitetit njerëzor dhe pretendimet se “kemi ende kohë” nuk janë të vërteta.

Kërkues kanadezë kanë identifikuar përmasat e një vrime të madhe ozoni mbi tropik. E pikasur që në vitet ’80 të shekullit të kaluar, vrima aktualisht përkufizohet si me përmasë shtatë herë sa Antarktida dhe ajo persiston në të gjitha stinët në pjesën e poshtme të stratosferës.