Një Nju Jork i ri çdo muaj!
Philip Oldfield
William Craft
Secili prej nesh ka nevojë për një çati mbi kokë, klasa ku të studiojë dhe zyra ose hapësirë ku të punojë. Për të përmbushur këtë kërkesë të jashtëzakonshme për ndërtesa të reja, në të gjithë botën ndërtohet çdo muaj ekuivalenti i një qyteti si Nju Jorku.
Kjo na siguron infrastrukturë jetësore, por njëkohësisht gjeneron një sasi të madhe emetimesh që rrisin ngrohjen globale. Pra, si mund të ndërtojmë atë që na nevojitet, pa dëmtuar planetin? Hulumtimi ynë i ri ofron disa përgjigje.
Nevoja për të ndërtuar
Ngritja e ndërtesave të reja u sjell dobi komuniteteve, qyteteve dhe vendeve, dhe lehtëson presionin e strehimit. Kjo është arsyeja pse Marrëveshja Kombëtare e Strehimit e Australisë synon ndërtimin e 1.2 milion shtëpive të reja gjatë 5-vjeçarit 2024-2029.
Por kjo shifër është pothuajse asgjë në raport me 96 000 shtëpi të reja dhe të përballueshme që nevojiten në ditë në të gjithë botën. Tragjikisht, qindra miliona njerëz në të gjithë botën vujanë pasojat e mungesës së strehimit. Një në katër jetojnë në kushte të dëmshme.
Megjithatë, ndërtimi vjen me kosto klimatike. Çdo herë që ndërtojmë, ne përdorim materiale dhe procese ndërtimi që lëshojnë sasi të mëdha të gazrave serrë - të njohura si "karbon i mishëruar".
Për të kuptuar shkallën e karbonit të mishëruar, imagjinoni një metër katror sipërfaqe dyshemeje. Ndërtimi i atij metri katror do të lëshonte rreth gjysmë ton gazra serrë. Imagjinoni sa lëshon ndërtimi i një qyteti të tërë me madhësinë e Nju Jorkut çdo muaj!
Çfarë studiuam
Studimi ynë i ri shqyrtoi trendet në ngritjen e ndërtesave të zyrave në Australi. Aktualisht kemi rreth 170 milionë metra katrorë hapësirë zyrash në të gjithë vendin dhe jemi gati të ndërtojmë edhe 100 milionë metra katrorë deri në vitin 2049. Për të zbuluar se çfarë efekti kanë këto ndërtesa në ngrohjen globale, ne modeluam sasinë e gazrave serrë që ato kanë emetuar. Ne matëm si karbonin e mishëruar, ashtu edhe karbonin operativ - emetimet nga ngrohja, ndriçimi, ftohja dhe pajisjet e përditshme.
Ne zbuluam se ndërtesat e zyrave australiane parashikohet të lëshojnë 138 milionë ton emetime të gazrave serrë midis viteve 2024 dhe 2049. Ky numër është ekuivalent me emetimet vjetore të 36 termocentraleve me qymyr. Duke qenë se zyrat përbëjnë vetëm 20% të të gjitha ndërtesave tregtare në Australi, kjo është vetëm një pjesë e vogël e emetimeve tona totale urbane.
Një panoramë shumëngjyrëshe
Çuditërisht, emetimet operative përfaqësonin 85% të totalit në vitin 2024, por pritet të bien në vetëm 15% deri në vitin 2049. Kjo për shkak se Australia po dekarbonizon sektorin tonë të energjisë duke kaluar nga lëndët djegëse fosile në energji diellore, të erës dhe burime të tjera të rinovueshme.
Megjithatë, nëse vazhdojmë të ndërtojmë me shpejtësinë dhe shkallën tonë aktuale, emetimet tona vjetore të mishëruara do të mbeten në nivele të ngjashme. Krahasuar me emetimet operative, është më e vështirë të ulet karboni i mishëruar sepse shumë zinxhirë furnizimi me materiale mbështeten në lëndë djegëse fosile dhe praktika me intensitet të lartë karboni. Procesi i prodhimit të çimentos, për shembull, është përgjegjës për 8% të të gjitha emetimeve globale të dioksidit të karbonit.
Ne gjithashtu krahasuam emetimet e ndërtesave të zyrave në Australi me modelet e emetimeve që do të kufizonin kontributin e sektorit në ngrohjen globale nën 1.5°C ose 2.0°C. Megjithatë, ne zbuluam se emetimet në total nga zyrat janë mbi 40% mbi këto modele. Kjo do të thotë që ndërtesat e zyrave kanë gjasa t’i shpenzojnë buxhetet e tyre të karbonit brenda pak vitesh. Ne zbuluam se Tasmania - e cila funksionon pothuajse tërësisht me energji të rinovueshme dhe ka më pak ndërtesa zyrash për frymë - është i vetmi shtet ose territor me emetime vjetore që qëndrojnë vazhdimisht nën modelin që çon te ngrohja 1.5°C.
Reduktimi i karbonit
Studimi ynë mati disa mënyra për të zvogëluar karbonin e mishëruar në ndërtesat e zyrave.
Ne zbuluam se kombinimi i këtyre strategjive mund të zvogëlonte emetimet totale me mbi 47 milion ton, duke e afruar sektorin e zyrave shumë më afër objektivit të modelit të emetimeve prej 2.0°C.
Këto rezultate tregojnë rëndësinë e masave të mjaftueshme, të tilla si rinovimi i ndërtesave ekzistuese dhe ndërtimi i ndërtesave të vogla, ose më ndërtimi i një numri më të vogël.
Hulumtimet tregojnë se strategjitë për të mjaftueshmen funksionojnë. Merrni parasysh Kullën Quay Quarter të Sidneit. Kjo kullë u ndërtua fillimisht në vitin 1976, por, deri në fund të viteve 2010, ishte më e vjetër dhe më pak e dobishme. Në vend që ta shembnin, arkitektët 3XN dhe BVN e zgjeruan kullën në veri dhe ricikluan dy të tretat e strukturës origjinale. Kjo rriti hapësirën e zyrave duke kursyer rreth 8 000 ton karbon të mishëruar.
Çfarë sjell e ardhmja
Studimi ynë sugjeron që karboni i mishëruar, në dekadën e ardhshme, do të tejkalojë karbonin operativ si burimi kryesor i emetimeve të ndërtesave. Kjo është problematike sepse shumica e vendeve nuk vendosin kufizime për karbonin e mishëruar. Si hap i parë, Australia duhet të rregullojë emetimet e karbonit të mishëruar, siç e kanë bërë tashmë vendet e tjera - përfshirë Danimarkën, Finlandën, Francën, Holandën dhe Suedinë.
Ne gjithashtu duhet të ofrojmë stimuj për sektorin e ndërtimit për të rinovuar ndërtesat e vjetra. Disa këshilla në Mbretërinë e Bashkuar kanë miratuar politika "rinovo së pari”, ku ndërtuesit duhet të paktën të marrin në konsideratë opsionet për rinovimin e ndërtesave përpara se thjesht t'i shembin ose zëvendësojnë ato.
Popullsia globale në rritje kërkon miliona shtëpi, vende pune dhe hapësira komunitare të reja. Por, për të trajtuar vërtet ndryshimet klimatike, duhet të gjejmë mënyra më të mira për të balancuar nevojën e shoqërisë për hapësira të reja me një angazhim për të frenuar emetimet.
*President dhe Profesor i Arkitekturës, UNSW Built Environment, UNSW
*Bashkëpunëtor i Lartë Kërkimor, Shkolla e Mjedisit të Ndërtuar, UNSW
Add new comment