Data sot është 24-04-2014, ora 05:52

Author Bios

Blogs by this author:

  • Lajmi mbi 45 vjetorin e Ilir Metës, tok me festën që u organizua me këtë rast, tok me raportimin mediatik të lajle-lule-izuar që iu bë kësaj ngjarjeje, tok me një si kërshëri metropolitane që fryhej e fryhej (dy-tri orë përpara festës në Lalëz, teksa ishim në përurimin e librit të Rudina Xhungës, secili pyeste secilin: po ty të ka ftuar Ilir Meta?), tok dhe me një dëshirë transversale të të gjithë honxhobonxhove të Shqipërisë së këtyre kohëve për të qenë atje (e bukura ish se mes të ftuarve ishin dhe dhjetra njerëz të Berishës), të gjitha këto pra kanë pasur një efekt tronditës tek opinioni publik. Sikur ne të kishim një shtyp që do kish interes për atë që mendonte e ndjente opinioni ynë publik, faqet e para të gazetave e titujt kryesorë të lajmeve në TV do të ishin të llojit: “Shqiptarët janë të skandalizuar nga arroganca e pacipësia e njerëzve me pushtet”. Mirëpo ne nuk kemi një shtyp të tillë. Ne kemi një shtyp tjetër, një shtyp që këtë festë faraonike në mes të mizerjes e raporton si të ish fjala për një ndeshtrashë zbavitëse të showbiz-it nacional.

    Ilir Meta i ka qejf sondazhet, dhe faktet kanë treguar se di t’i bëjë (sondazhin që bëri para zgjedhjeve të 23 qershorit, e që atë e nxirrte në kuotat elektorale që më pas u konfirmuan nga shifrat e KQZ-së nuk ia besonte askush; por ja që doli ashtu siç thosh ai), e prandaj do bënte mirë që ta bënte një sondazh lidhur me atë që mendojnë shqiptarët mbi harbimin që u bë në Lalëz me rastin e datëlindjes së tij. E sikur ta bënte këtë sondazh, do kuptonte se shqiptarët, që të gjithë, edhe ata që kanë votuar për të, kanë mbetur në rastin më të mirë pa gojë nga kjo që morën vesh.

    Ka qenë një ngjarje plot xixa, bujë, pompë e tangërllik parvenu-sh (45 vjetori nuk është as ndonjë përvjetor me ndonjë ngarkesë të veçantë). Ka qenë atje një pjesë e establishmentit (600 vetë, thonë) që e sundon këtë vend prej më shumë se 20 vitesh (foljen “sundoj”, në vetën e tretë njëjës, jeni të lutur ta merrni  në kuptimin më të parë, gërmë për gërmë), politikanë, intelektualë publikë, biznesmenë, këngëtarë, balerinë, artistë, shkrimtarë, të majtë e të djathtë, etj, etj. Në krye binin në sy kryeministri, dhe sebepçiu, kreu i Kuvendit.

    Ka ndonjë të keqe në këtë mes? Jo domosdoshmërisht. Jo apriori. Dhe ndërsa jap këtë përgjigje të qetë, të ftohtë, pa pikë emocioni, për pyetjen që shtrova vetë, po lë të nënkuptohet se nuk ka asnjë problem me kostot e kësaj darke. Të kuptohemi, kostoja ka qenë me siguri e ububushme. Më thanë, se vetëm çadra e ngritur, me ndriçimin e me të gjitha elementet rekuizitivë, skenikë e regjizorialë, ka kushtuar sa qimet e kokës. Nuk po e jap shifrën që më thanë, pasi nuk kam fuqi ta dokumentoj, ama kush ish atje të betohej se e gjithë ajo ngjarje kullonte luks e shkapërderdhje. Ish gjëja më mondane që është parë këtyre anëve në mijra vite histori.

    Por – përsëris – po bëj sikur nuk ka asnjë problem, asnjë për be, me kostot stratosferike të asaj mbrëmjeje, po e përjashtoj në mënyrë absolute mundësinë që kjo darkë mund të jetë sponsorizuar nga tangjente, nga biznesmenë të lidhur me pushtetin, apo nga njerëz të bërë biznesmenë me ndihmën e pushtetit, po supozoj se Meta është në gjendje t’i mbulojë vetë shpenzimet që janë bërë me atë rast, është në gjendje t’i mbulojë me të ardhura që ai i ka të fituara në mënyrë legjitime, po supozoj pra se kuturisja me fjalët “shiko se deri ku ka arritur korrupsioni!” është një kuturisje ligavecësh, që nuk dinë të bëjnë gjë tjetër në këtë botë, veçse të bëjnë aluzione prej dashakeqi, të denigrojnë, të baltosin, të shpifin, etj, etj. Ju e kuptoni se çfarë sforcimi psiko-mental na duhet për ta bërë, e për ta besuar, këtë supozim, por unë po e bëj.

    Por edhe pas këtyre supozimeve mbetet prapëseprapë një problem. E gjitha ajo që ndodhi në Lalëz, e që mediat e panë si një ngjarje me rëndësi kombëtare dhe e mbuluan në mënyrë krejt akritike, madje me prirjen e gatishmërinë për ta raportuar plot ngjyra të gëzueshme, të qasej si një gjest aq arrogant, sa ti, i kapur në befasi, zë e pyet veten: Mirë të gjitha, po nuk mund t’na e kursenin këtë gjë? Nuk mund të na e kursenin këtë show?

    Unë nuk kam përgjigje për këto pyetje. Por kam një vëzhgim për të ndarë me ju: Asnjë opinion e koment kritik mbi këtë festë nuk u shkruajt e nuk publikua në gazetat shqiptare. Nuk u ndjenë as gazetarët që me këtë pushtet kanë një marrëdhënie armiqësore by default. I vetmi zë që u dëgjua ishte ai i Lulzim Bashës. “Provokacion”, e quajti këtë harbim, dhe kjo është tamam fjala e duhur. Por nuk ka ndonjë shqiptar që beson se Bashës i është shpifur njimend prej kësaj feste. Basha është duke bërë thjesht politikë. Përveç kësaj, ka shumë gjasa që dikush t’i ketë tërhequr veshin për këtë çalltisje. Dikush që, edhe pse s’mundi të shkonte, dërgoi të vetët atje. Në Lalzin e famshëm dhe historik.

    Post Scriptum: Ah, se desh harrova, ish dhe nje zë tjetër, Arben Duka, që u bë i gjallë në mënyrën e tij, me penën e tij satirike, dhe që unë ju ftoj ta lexoni në linkun http://www.shqiptarja.com/blogs/e_te_tjera_e_te_tjera/dy_mal...

  • Në shkrimin e tij të publikuar në ‘Dita’, Besnik Sinani tregon se nuk i ka pëlqyer fakti që disa, mes të cilëve dhe unë, kanë bërë ndarjen e shqiptarëve në ‘myslimanë’ dhe ‘ne’. I referohet artikullit tim me titull “Duhet bërë kujdes me ca gjëra që janë të panegociueshme”, dhe nga shkrimi ka veçuar pasazhin: “[Myslimanët] duhet të na japin prova se e dinë mirë që ky komb është dhe i të tjerëve, të krishterë, laikë a ateistë qofshin, duhet të na japin prova se këtë vend e këtë komb e duan po aq sa ne të tjerët, duhet të na japin prova se interesi kombëtar është një gjë që nuk mund të negociohet, dhe po njësoj të panegociueshme duhet të jenë, në radhë të parë prej nevojës për të mbajtur në drejtëpeshim e harmoni këtë shoqëri me strukturë shumëfetare, shteti laik, shteti ligjor, demokracia liberale”.

    Nuk ka qenë fare qëllimi im të flas për ‘ne’ dhe ‘ata’. Madje, as që e kisha menduar se do kish lexues që do nxirrnin prej shkrimit në fjalë pikërisht këtë mesazh. Aposteriori më duhet të them se i kuptoj këta lexues, pasi në të vërtetë ekziston një nëntekst i tillë, mirëpo nuk është nënteksti im. Është nënteksti (në mos, teksti) i vetë situatës së krijuar, apo i ngjarjeve që kanë ndodhur këtejpari. E prandaj, Sinani e të tjerë do bënin mirë të merreshin me këto situata e këto ngjarje. Ata nuk duhet të merren me ‘ne’ që kritikojmë ‘ata’, por duhet të merren me ‘të tyret’, të cilët kanë krijuar një distancë jo vetëm me ‘ne’, por edhe me ‘ata’ (Sinanin e Co).

    Dhe është për të ardhur keq që mezi e thonë një mendim e mezi e mbajnë një qëndrim për ‘të tyret’, për ata që shtetin ligjor duan ta zëvendësojnë me sheriatin, që kombin duan ta zëvendësojnë me kalifatin, që shtetin laik duan të zëvendësojnë me shtetin fetar, që në vend të demokracisë kërkojnë teokracinë, që në vend të mobilizimit civik (apo edhe xhihadit të kuptuar si vetpërsosje morale e shpirtërore) këtu brenda parapëlqejnë xhihadin në dhé të huaj, që në vend të tolerancës predikojnë urrejtjen, e që respektin për të drejtat e njeriut (edhe për të drejtat e tyre) duan ta zëvendësojnë me luftën ndaj qafirëve, etj, etj.

    Në shkrimin tim pra unë nuk flisja për Sinanin e për njerëz si ai, me të cilët, si unë që nuk jam besimtar, si të tjerë që janë besimtarë të feve të ndryshme, s’e kanë hiç të zorshme (supozoj) të merren vesh e të ndajnë gjëra, vlera, interesa, aspirata. Në shkrimin tim unë flisja për të tjerë, të cilët janë shqetësim – me aq sa kuptohet – edhe për Sinanin. Ky i fundit nuk ka pse të ndahet nga unë, duke më futur me pahir tek ‘ne; dhe veten po me pahir tek ‘ata’. E kështu, tehun e kritikës duhet ta drejtojë gjetkë. Kuptohet, nëse do që t’u shkojë gjërave në themel.

  • Shqetësimi i E-zanit:

    Faqja Respublica ka postuar një koment ku citon editorialin tonë këtu tek e-zani pas arrestimit të Genci Ballës, Bujar Hysës e disa prej pasuesve të tyre. Në një koment të lënë në fund të artikullit një komentues me emrin ‘fahriu’ thotë:

    portalin ezani e ka zene belaja me keto arrestime. pse se pari shqiptari i pare nga jugu qe u vra ne Siri, ishte aktivist i ezanit. e dyta njerez te ezanit sikur armir taraj kane bere thirrje ne internet per xhihad ne siri. e per 2 vite me radhe ezani ka mbeshtetur xhihadin ne siri dhe ndryshoi faqe vetem pasi u pa qe perendimi ndryshoi planet e tija me sirine. perpara se besnik sinani, ergys mertiri, ervina hatibi – qe jeton ne turqi dhe i di levizjet e xhihadisteve shqiptare – te kritikojne imam Genci Ballen – ata duhet te bejne njehere autokritike publike perpara organeve te rendit publik per perfshirjen e tyre ne siri. organizata IHh  e cila con xhihadiste ne siri eshte promovuar nga ezani dhe biles edhe ka paguar hotelet dhe biletat per veprimtaret e ezanit kur ata kane shkuar ne turqi. pyetja qe ezani duhet te jap pergjigje eshte sesa eshte perfshire vete ne xhihadin sirian dhe pse ben keto reagime tani.

    Ky koment nuk është i izoluar dhe në fakt është përsëritje e sulmeve të ngjashme bërë ndaj faqes sonë. Hapësira e komenteve është kthyer në hapsirë ku një faqe e njohur komunitare si e-zani.com sulmohet e akuzohet për gjëra nga më të ndryshmet, në këtë rast se ka kthyer faqen pas mbështetjes për xhihadin në Siri, se promovojmë shoqatën IHh e cila edhe paska paguar hotelet per veprimtarët e e-zanit kur kanë shkuar në Turqi, apo se aktivistë të e-zani.com kanë rënë në luftime në Siri.

    Daullja e ‘fondeve’ që merr e-zani, ku sponsorët tanë thuhet se përfshijnë në kohë të ndryshme CIA-n, Shiat, Sorosin, Vëllazërinë Muslimane, tashmë edhe IHh është refren i vjetër.

    Shihet gjithashtu se kjo faqe i atribohet Ervin Hatibit, Besnik Sinanit dhe Ergys Mertirit. Teksa Besnik Sinani dhe Ergys Mertiri shkruajnë këtu me emër e mbiemër, do e kishim për nder nëse Ervin Hatibi do ishte një nga administratorët apo kontribuesit e kësaj faqeje, por kjo thjesht nuk është e vërtetë, ashtu siç nuk është e vërtetë që – dhe kjo mund të vërtetohet kollaj – asnjëherë nuk kemi patur ndonjë qëndrim tjetër për sa ndodh në Siri, përveç atij që është shkruar këto ditë. Qartazi është gjithashtu shpifje se ‘aktivistë të e-zani.com’ kanë rënë në Siri, mbi të gjitha kur pikë së pari ne nuk kemi aktivistë, e rrjedhimisht ata që nuk ekzistojnë nuk mund të jenë as të rënë e as të ngritur.

    Në rast tjetër do duhej injoruar ky koment si komente të ngjashme, si vjellje e cilësive më të mjera tek njerëzit. Por në fakt kemi arsye të besojmë që këto komente vijnë nga e njëjta autorësi që krjon herë pas here tension negativ mediatik: e njëjta autorësi që krijoi zhurmën patetike me gjeneral Lleshin, me forume fantazmë në Kosovë që celebrojnë rrëzimin e bustit të Nënë Terezës, i njëjti zë që krijon prej vitesh retorikë urrejtjeje fetare e etnike, nga katolikët tek vllehët.

    Ky koment që kemi cituar më sipër akuzon e-zani.com për  veprime që janë ligjërisht të dënueshme sipas legjislacionit shqiptar. Duhet të ketë një limit ndaj kësaj vjelljeje e për këtë arsye e-zani.com po shqyrton nëpërmjet miqve juristë mundësinë që t’i kërkojmë faqes Respublica IP-në e këtij komentuesi e të ngremë padi ligjore për shpifje.

    Përtej aspektit ligjor, shpifja ka një dimension fetar si një nga mëkatet më të urryera morale në Islam. Njerëz si këta vazhdojnë të veprojnë pikërisht ngase bashkësia nuk ka mbajtur qëndrimin e duhur censurues ndaj shpifësve të tillë dhe për këtë kushdo që nuk ka mbajtur qëndrim, vecanërisht udhëheqës fetarë, mbartin mëkatin e tolerimit dhe akomodimit të së keqes.

     

    Shënimi im:

    Unë e kuptoj dhe e mirëkuptoj shqetësimin e E-zanit përballë një komenti që bën insinuata të tilla, por pyes: Vetëm ndaj E-zanit ndodh një gjë e tillë? Apo është hera e parë që ndodh? U desh të ‘fanepset’ një internaut mistrec a rrugaç në respublica që të vihet alarmi?

    Të gjithë e dimë se bota online në gjuhën shqipe është e mbushur me njerëz që nuk dinë të bëjnë gjë tjetër, veçse të shpifin e të mbjellin urrejtje. Edhe për respublica-n e për mua personalisht çfarë nuk thonë, madje shpesh herë edhe në faqet e respublica-s. Në mënyrë bajagi mazokiste ( duke lënë gojëhapur një pjesë lexuesish), ne kemi parapëlqyer të mos i censurojmë. E kemi bërë këtë edhe që të mos akuzohemi nga persona apo instanca publike (që pretendojnë se denigrohen në faqe të ndryshme, dhe nga lexues gjithfarësoji, të respublica-s) se përdorim dy njësi matëse për të njëjtën peshë.

    Por problemi mbetet. Kjo që ndodh në botën online është e patolerueshme. E-zani, apo ndonjë blog tjetër online, si Peizazhe të Fjalës, e kanë gjetur zgjidhjen tek moderimi (respublica bën një moderim të pjesshëm; censuron thjesht llumin, ndonëse e dimë se llumi mund të përkufizohet në mënyra të ndryshme), por gazeta të tjera nuk gjejnë arsye ta bëjnë moderimin. Do duhej ta bënin, por nuk u leverdis ta bëjnë.

    Mirëpo zgjidhja është vetëm moderimi, e jo ngritja e padive ndaj komentuesve që shkruajnë të fshehur pas identiteve virtuale. Ngritja e padive mund të funksionojë kur fenomeni është i izoluar, por jo në rrethanat kur kjo gjë është shndërruar në një flamë. 

  • Po e zhvilloj ca më tepër tezën që hodha e mbrojta në shënimin tim me titullin “Ka një problem me elitën ‘myslimane’ shqiptare” (shih linkun http://respublica.al/permbajtje/2014/03/17/ka-nje-problem-me-eliten-mysl...). Diçka të tillë e bëra dhe në programin ‘Opinion’ të TV Klanit, të hënën në mbrëmje, por argumenti është kaq kompleks sa, çfarëdo e sado që të thuash, ti prapëseprapë do jesh i përndjekur nga ideja se s’ke thënë atë që duhet. Riformuloj: Myslimanët vetë, sidomos ata që e përfaqësojnë këtë bashkësi në mënyrë institucionale a në mënyra të tjera, duhet të jenë të parët që duhet të kujdesen për imazhin e tyre faqe botës.

    Është e sigurtë se imazhi i keq për ta e ka burimin edhe te plot paragjykime, apo animozitete, që ekzistojnë tek pjesa tjetër e shoqërisë, sidozot tek mass-media, te pjesa jo fetare e shoqërisë, tek elita intelektuale që në disa raste gjurmon me qejf e me pahir mospërputhje e kontraste mes vizionit të vet për botën e vizionit të tyre fetar, etj, etj, por po kaq e sigurtë është se përgjegjësitë për këtë imazh duhen kërkuar më së pari tek vetë myslimanët. Këta të fundit të shumtën e kohës bëjnë pak, ose asgjë, për t’u distancuar nga – e për t’i dënuar – qarqet radikale e ekstremiste të tyre. Përveç kësaj, ata duhet të na bëjnë njëherë e mirë të qarta qëndrimet e tyre lidhur me një numër gjërash, përballë të cilave nuk duhet e nuk mund të ndahemi; përndryshe, këtë komb që është themeluar qysh në origjinë si një unitet të krishterësh e myslimanësh, e këtë shtet që kemi rënë dakord të ngrihet e të mbahet mbi themele të lirisë, të demokracisë, të ligjeve civile e të të drejtave të njeriut, mund t’i marrë lumi.

    Ne lipset të nënshkruajmë një kontratë mes nesh në këtë mes. Të gjithë ne duhet të biem dakord mbi ca gjëra të panegociueshme. Ne që nuk jemi besimtarë, apo – për t’mos i ikur argumentit – që nuk jemi myslimanë, duhet të pajtohemi me faktin që myslimanët janë një pjesë e rëndësishme e kësaj shoqërie, që pa ta nuk ka e nuk mund të ketë një komb shqiptar, që ata duhet të jenë të lirë e të papenguar ta ushtrojnë e praktikojnë besimin e tyre e që të gjitha llogaritë e projektet tona për të ardhshmen duhen bërë me ta e për ta. Këto, e ndonjë gjë tjetër që ka lidhje me të drejtat e tyre, janë të panegociueshme. Përsëris: Të panegociueshme.

    Por në këmbim, ata duhet të na japin prova se e dinë mirë që ky komb është dhe i të tjerëve, të krishterë, laikë a ateistë qofshin, duhet të na japin prova se këtë vend e këtë komb e duan po aq sa ne të tjerët, duhet të na japin prova se interesi kombëtar është një gjë që nuk mund të negociohet, dhe po njësoj të panegociueshme duhet të jenë, në radhë të parë prej nevojës për të mbajtur në drejtëpeshim e harmoni këtë shoqëri me strukturë shumëfetare, shteti laik, shteti ligjor, demokracia liberale.

    Ne flasim për tolerancën e harmoninë mes feve këtu te ne, por kjo tolerancë e demonstruar deri më sot ka ardhur, jo nga ndonjë disponim yni etik apo përsosje e jona shpirtërore (veç ndonjë qyfyrexhí mund t’i mbahet këtij pretendimi), por – kaq e thjeshtë është gjëja – prej vetëdijës se pikërisht kjo tolerancë është një conditio sine qua non e ekzistencës së kombit shqiptar, prej vetëdijës se me identitetet fetare të sho-shoqit nuk mund të lozet. Këtë vetëdijë duhet ta mbajmë gjithë kohën gjallë. Kuptohet, nëse biem dakord se ky komb meriton të ketë të ardhshme.

     

    Dita

  • Ai quhet Yu Xukang, është një dyzetvjeçar nga Kina jugore, është i divorcuar, ka një fëmijë ulok, dhe tabloidi britanik ‘Daily Mail’ e ka shpallur si babain e vitit. Nuk ka bërë gjëra heroike të tipit, “është hedhur në zjarr, apo ka dhuruar një shpretkë, apo … për të shpëtuar të birin”. Jo, ai ka bërë një gjest më të thjeshtë e më të pabujë, sidoqë më pas, pa e kërkuar, ai është gjendur në mes të bujës.

    I biri i Yu Xukang-it, 12 vjeçar me një trup të imët (është vetëm 90 cm i gjatë), nuk është në gjendje të ecë. Por ai është i pasionuar pas shkollës, dhe shkolla më e afërt me fshatin e tyre, për dreq, është në një distancë prej 7 km. Për të shkuar atje nuk ka rrugë, ku mund të kalojnë ‘furgona’; ka vetëm rrugë pa rrugë. Dhe në këtë pikë të fabulës hyn në lojë babai i tij, i cili çohet çdo mëngjes në orën 5.00, përgatit sillën për vete e për të birin, vishet e mbathet, e vendos të birin në një kanistër, e ngjesh dhe e lidh këtë të fundit pas shpine (shihni foton), dhe … frymën e mban te shkolla. Pastaj bën rrugën e kthimit për t’u kthyer në punë, e pasi rropatet për orë të tëra që të nxjerrë bukën e gojës, në orën e duhur, niset për të marrë të birin, që është nxënësi më i mirë i shkollës. Shtatë kilometrat e fundit të ditës i bën sërish me të në shpinë. Janë gati 30 km në ditë, dhe sipas llogarive, Yu Xukang ka bërë deri më sot 1600 km. Por nuk i janë rëndur asnjë çikë. Jeton me ëndërrën që ta çojë djalin në universitet. “Do t’ia dal”, ia bën.

    Në perëndim, për arsye që merren me mend, mbeten të topitur e pa fjalë përballë ngjarjesh të tilla. Por ne shqiptarëve nuk na bën ndonjë përshtypje kushedi se çfarë. Nuk di a mund të gjendet këtyre anëve një baba i tillë i devotshëm (ka ende disa mijra fëmijë, të cilëve u duhet të bëjnë disa kilometra në ditë për të shkuar në shkollë), por di që sakrificat e prindërve në emër të arsimit të fëmijëve të tyre janë ‘një zë’ i njohur në preventivin e jetës së çdo shqiptari.

    Duhet thënë se këto sakrifica nuk janë një gjë e këtyrë e ditëve. Jo, janë të qëmotshme. Dhe nuk është se e dimë vetëm ne. E kanë vënë re pa asnjë mundim dhe të tjerët. Në më shumë se një rast, udhëtarë e vëzhgues të huaj të fillimshekullit të kaluar (e nuk është fjala veç për njerëz si Edith Durham-i, të marrosur pas sojit tonë) nuk kanë mundur të mos vënë re në këtë botë tejet primitive një gjë që i ka kapur në befasi: dëshirën e shqiptarëve për t’u dhënë arsim fëmijëve të tyre. Sa për ilustrim, në një libër mbi Shqipërinë që e kam momentalisht nëpër duar, autori francez Albert Mousset, historian e diplomat që ka vizituar Shqipërinë e viteve ‘920, i mësuar me sa duket me shqiptarët që nuk i kanë qejf rregullat, ligjet, taksat, shtetin, qytetërimin, etj, bën i çuditur vëzhgimin: “Ligji për arsimin e detyrueshëm për fëmijët deri në moshën 13 vjeç [i miratuar nga parlamenti shqiptar i atyre viteve] ka pasur kundërshtimet më të pakta në Shqipëri”.

    Ka dhe rrethana më domethënëse që demonstrojnë dëshirën e shqiptarëve për të arsimuar fëmijët e tyre. Dhe një rrethanë është dhe kjo ‘modernja’. Janë të panumërt shqiptarët që vijojnë të bëjnë me pahir emigrantin, dhe kur i pyet se “pse dreqin kanë zgjedhur të vuajnë, e ta çojnë dëm jetën, në dhé të huaj, larg njerëzve të tyre të dashur”, të japin një përgjigje standarde: “Po e bëj për fëmijët; dua që të marrin një shkollë e një edukatë të mirë”.

    Afërmendsh, ky është një lloj heroizmi, gjithashtu. Nuk ka lidhje me gjestin e fortë të Yu Xukang-ut, por është një nga ato sakrifica që në perëndim kanë harruar, apo refuzojnë, t’i bëjnë për fëmijët. Refuzojnë t’i bëjnë, ngaqë nuk u duhet t’i bëjnë. E kështu, nuk u mbetet gjë tjetër, veçse të mrekullohen nga gjesti i i Yu Xukang-it.

     

    Fotot të gjitha mund t'i shihni ne linkun http://www.dailymail.co.uk/news/article-2577520/The-devoted-Chinese-fath...

     

    Dita

  • Dualizmi Basha-Berisha brenda PD-së nuk është një shpikje e njerëzve që PD-së nuk ia duan të mirën. Kjo gjë pranohet tanimë edhe nga vetë demokratët. Por puna është se këta e pranojnë vetëm në biseda të shpenguara miqësore, e jo në rrethana të një diskutimi publik. Nuk para qëllon pra që këta të dalin në publik e të thonë se “po, është e vërtetë, dualizmi ekziston”. Nuk e kanë për gjë të pohojnë që kreu de jure e de facto i PD-së është Lulzim Basha, por kur vjen pun ate ajo gjëja tjetër, përgjigjen e kanë të standardizuar.

    “Berisha është leader historik i kësaj partie, është leader me kontribute, nuk mund të largohet nga PD-ja, nga parlamenti, nga politika”, thonë, dhe me këtë lënë të kuptohet se dualizmi është jo vetëm një gjë e pashmangshme, por edhe e dobishme për PD-në.  E nuk janë vetëm demokratët që Berishës i janë mirënjohës për karrierën që kanë bërë në politikë. Janë edhe komentatorët e analistët politikë që kanë zgjedhur të jenë afër PD-së. Këta të fundit, ndonëse sot mbështesin Bashën, vijojnë të mbeten afër Berishës. Duhet të jetë e qartë për ta se, nëse duan të fuqizojnë leadershipin e Bashës, duhet të frenojnë, në mos refuzojnë, protagonizmin e Berishës, pasi ky protagonizëm po e dëmton autoritetin politik të Bashës. Madje, nëse ka një gjë që e dëmton ndikimin, autoritetin e forcën politike të Bashës në ditët e sotme, kjo gjë është – duke përjashtuar ngecjet e limitet që ka vetë Basha si lider – prania e shpërpjestimuar dhe imponuese e Berishës në jetën parlamentare e politike. Një dreq e di se pse analistët e djathtë, teksa nuk lënë gjë pa thënë në këtë botë, këtë të vërtetë nuk ua nxë goja.

    Është krijuar një frymë e një klimë e caktuar në PD e në opozitë lidhur me këtë argument, dhe është kjo frymë mirëkuptimi ndaj ‘lider maximo’-s që ka vendosur stekën e diskutimeve në një lartësi, sipër së cilës nuk mund të ngrihet askush. Dje, në një intervistë, Dashamir Shehi u ngrit pak mbi këtë stekë, kur tha se “Berisha duhet të bëjë jo një hap prapa, por një hap anash; ai duhet t’u hapë rrugë forcave të reja, frymës së re në mënyrë që të shpresohet në një rinovim të PD-së dhe të djathtës shqiptare”. Por puna është se këtë duhet ta thonë nga brenda PD-së, duhet ta thonë ata që e shohin njimend leadership-in e Bashës si një mënyrë, në mos si një shpresë, për ta de-topalli-zuar e de-ndoka-izuar PD-në. Por në këtë pikë duhet të bëhet i gjallë Basha vetë. Është ky që duhet të na bëjë me dije se e ka kuptuar që, sa kohë Berisha do të bëjë këtë gjë që po bën, atij nuk i mbetet tjetër për të bërë, veçse të vihet në garë me Topallët e Ndokët për ta patur e mbajtur mirë me të.

     

    Dita

  • Filipikja që kreu i Akademisë së Shkencave e të Arteve të Kosovës, Hivzi Islami kish shkruar në adresë të Rexhep Qosjes tërhoqi aty për aty vëmendjen e shumë vetëve, por të parët që reaguan ishin 37 vetë nga Tirana, mes të cilëve kish akademikë, shkrimtarë, gazetarë e intelektualë publikë.

    Këta të fundit bënë një letër publike në DITA, ku denonconin fillimisht “gjuhën e fjalorin e Hivzi Islamit, të papajtueshme me normat e moralit publik e akademik”, e “transferimin e gjuhës së urrejtjes e të përbaltjes nga politika në debatin shkencor intelektual”, dhe më pas mjerimin intelektual të Hivzi Islamit që ngrihet mbi një personalitet poliedrik të jetës sonë kombëtare, për një protagonist të vijës së parë të intelektualëve që profesionin e tyre si njerëz të dijes e të letrave e përjetojnë si një mision patriotik e qytetar, e për … (në këtë pikë hosanarat për Qosjen nuk kishin të sosur).

    Më kanë bërë përshtypje edhe fletë-rrufeja (kështu e quan me të drejtë Ardian Vehbiu) e Hivzi Islamit, edhe reagimi i 37-shes. Shkrimi i Islamit kish natyrë të fortë polemike, por në të nuk kish asnjë gramë klas e elegancë; përkundrazi, ai demonstronte në atë shkrim një varfëri të frikshme stilistike, dhe ca mendësi që ta bënin autorin të largët në kohë shí si të ish një mamuth a dinosaur. Të kapte në befasi e të tralliste me guximin “për t’i marrë fytyrën” tjetrit duke e damkosur faqe botës për divorcin, për orgjira, për stilin e tij të jetës, për mendimet e shprehura (ja një pyetje që vetëm një akademik si ai mund ta bëjë: në emër të kujt fole kur kërkove që veriu i Kosovës të shkonte në Serbi?), etj, etj. Shkurt, ishte prej atyre shkrimeve që, pasi i lexon, fillon e mendon se do të ishte mirë të ekzistonte institucioni i censurës (një shkrim i tillë, po nga Kosova e kundër kryeministrit Thaçi, më është futur off-side para nja dy a tre muajsh edhe në ResPublica).

    Por edhe letra e 37-shes, ndonëse ishte stilistikisht dhe etikisht korrekte, ishte bajagi e çuditshme, qoftë për frazat e vjetra cliché që kish qëmtuar A.Lela, si “akuza jo parimore”, “proceset e emancipimit e demokratizimit të shoqërisë”, etj (Lela e kish kaluar me një nëntekst kritik të mezipikasshëm shkrimin bombë të Hivzi Islamit; dhe kuptohet pse), qoftë për shqetësimin dhe alarmin që vibronte në atë letër për shkak të faktit që ish sulmuar Ai, Rexhep Qosja d.v.

    Ata e kishin nisur letrën me një motivim të fisëm (kundër gjuhës së përbaltjes e të urrejtjes), por kjo ishte me sa duket një pedanë, në mos një dredhí, për të dalë tek pyetja retorike: a mund të kritikohet në atë farë feje Rexhep Qosja?

    Duhet thënë se Qosja i fryrë, edhe i vetëfryrë, deri në trajtën e një miti është shndërruar në një nga gjërat më bezdisëse këtyre anëve. Personalisht, nuk jam i sigurtë nëse më shumë ndjej bezdi prej 55 pyetjeve marroke të Hivzi Islamit, apo prej idesë që ka ca njerëz, mes të cilëve është dhe Qosja vetë, që tek Qosja shohin një ikonë kombëtare.

     

    Dita

  • Të gjithë e dimë se “suksesi” i ekonomisë shqiptare gjatë dy dekadave të fundit është ngritur edhe mbi burime e veprimtari ilegale, për të cilat qeveritë kanë mbyllur njërin sy, rëndom edhe të dy sytë, e kanë bërë sikur nuk dinë gjë. Një pjesë tjetër e rëndësishme e gjallërisë ekonomike ka patur e ka lidhje me investime e veprimtari legale, por që janë bërë kuturú, në një klimë të shthurur ‘laissez-faire’, me një logjikë aspak ekonomike, gjë që duket tek thërmimi në mijra dromca i një tregu a biznesi të caktuar dhe tek përqendrimi ‘bërthamor’ i këtyre dromcave në një hapësirë të ngushtë fizike, gjë që nuk e lejon konkurencën të japë fryte; përkundrazi, në këto rrethana kemi të bëjmë me një situatë që ilustron një logjikë kokëposhtë të ekonomisë së tregut, pasi kjo konkurencë e çmendur mes këtyre dromcave i bën jo fitimprurëse, në mos me humbje, një pjesë të madhe investimesh. Fjala vjen, vetëm në rrugën Tiranë-Durrës gjen gati 50 distributorë karburanti, mesatarisht një në çdo kilometër qoftë në vajtje, qoftë në ardhje, gjë që të bën të besosh se paratë që janë hedhur për këto investime do duan kohë që të rimerren në formë fitimesh; nëse do të rimerren ndonjëherë.

    Duhet thënë se veprimtaritë ilegale kanë qenë një stimul i mirë për ekonominë shqiptare. Shembull? Nuk duhet shumë mend për të kuptuar se ‘Lazarati’ është një veprimtari që, në një vështrim pastërtisht ekonomik, veç të mira i sjell vendit, dhe kuptohet pse: paratë e investuara janë të papërfillshme (sa pará ha aktiviteti i kultivimit të marijuanës?), krijohen vende të shumta pune, dhe në fund sigurohen të ardhura të jashtëzakonshme, të cilat mund të përdoren si kapital për investime legale. Të gjitha këto i bëhen gjak e dhjamë ekonomisë, ashtu siç i janë bërë paratë e futura në Shqipëri nëpërmjet prostitucionit, trafiqeve të lloj-llojshme, deri dhe krimit të organizuar.

    Në një artikull të publikuar pardje në gazetën ‘Shekulli’, ku flitej për Lazaratin, autori Telnis Skuqi, nëpërmjet reportazhit të vet që e bazonte në fakte, të dhëna e intervista të marra në terren, rrekej të jepte një ide të plotë mbi atë që ndodhte në Lazaratin e këtyre ditëve. Gazetari kish intervistuar një kultivues droge, një rob me inicialet N.B., të cilin fshati – nuk ka ironi më të madhe – “e njeh për burrë të ndershëm, fjalëpak e punëtor”; kish intervistuar dhe kreun e Komunës, Dashnor Alikon; dhe që të dy japin një tablo të qartë të biznesit të drogës së Lazaratit.

    “Nuk janë pak; janë 4,5 miliardë euro; me këtë shumë jetojnë për bukuri mijra punëtorë, qindra fermerë, si dhe disa pushtetarë”, thotë për gazetarin “burri i ndershëm, fjalëpak e punëtor”. Ndërsa Aliko fliste si të ish një sehirxhi e bjerradit atyre anëve. Dhe të mendosh se ky është njeriu që po ushtron mandatin e tretë në postin e kryekomunarit atje. A nuk është kureshtare të dish se çfarë lloj mandati qeverisës është ky i Alikos. Çfarë qeveris ky, që s’e ka për gjë t’i thotë gazetarit të Shekullit, se [nëse shteti ndërhyn në Lazarat për të penguar kultivimin e drogës, do të kemi] “një dekompozim social për mijra banorë”?

    Merret vesh, se N.B. e ka rritur pak si shumë turnover-in e drogës së Lazaratit (4,5 miliardë euro janë më shumë se 1/3 e GDP-së sonë), por edhe sikur t’i pjesëtojmë këto shifra me koeficientin e teprimit, dilet kollaj tek përfundimi se biznesi i paligjshëm në fshatin që tanimë është unik dhe me nam në gjithë Europën është një patericë e mirë për ekonominë tonë. Dhe nuk është veç ky biznes, apo biznese të ngjashme me këtë, që e luajën rolin e patericës. Ka dhe biznese të tjera që, ndonëse janë të fisme (më të fisme), janë ngritur e funksionojnë në shkelje të rregullave. Fjala vjen, hotelet, restorantet e ndërtimet pa leje në zonat e bregdetit, apo bizneset e lojrave të fatit, apo – për të mbetur gjithnjë aty ku qeveria është duke ndërhyrë, apo aty ku ia ka patur qejfi të ndërhyjë – biznesi i furgonave, që bëjnë prej vitesh transport udhëtarësh.

    Dhe të mos harrojmë se në segmentin që lidh kultivuesit e drogës së Lazaratit me pronarët e mjerë të furgonave ka me mijra biznese të tjera që ngrihen e funksionojnë po njësoj ose në shpërfillje të ligjeve, ose në respekt të ca ligjeve që janë ngritur për të favorizuar biznese anormale në një klimë konkurence të shterpët (në Tiranë, në një bythë vend, të sheh syri ngjitur e ngjitur ose disa qendra estetike, ose disa lokale bastesh, ose disa furra buke, ose disa bare e restorante, etj, etj).

    Duket se aksionit të qeverisë në këtë lëmë po i bëhet pengesë rezistenca nga grupe interesi me mbështetje politike, por kjo është një pengesë që qeveria mund ta injorojë fare kollaj, siç ngjan se do injorojë, dhe me të drejtë, protestën e pronarëve të furgonave. Por halli i madh është gjetkë; është një hall që vjen – dhe me këtë po dal aty ku u nisa – prej papajtueshmërisë midis nevojës për të bërë disiplinimin ligjor të ekonomisë dhe nevojës për të ruajtur apo rritur gjallërinë e ekonomisë. Qeveria “Rama” ka dhënë disa shenja se privilegjon opcionin e disiplinimit ligjor, por do duhet t’i bëjë hesapet me faktin që kjo qasje ‘rule of law’ që kërkon të imponojë, sidoqë shumë e lavdërueshme si objektiv dhe strategji perspektive, bart sot për sot një kosto. Motorri i ekonomisë sonë është korrupsioni, babëzia, paligjshmëria, klientelizmi, evazioni, puna në të zezë, dhuna, arbitrariteti, paratë e pista, etj, dhe të ngrihesh kundër këtyre dukurive en bloc don të thotë ta fikësh për fare ekonominë. Dhe një gjë është e sigurtë: një ekonomi që fundoset është mënyra më e mirë për të inkurajuar paligjshmërinë dhe praktikat mujshare. E kështu, nuk bëjmë gjë tjetër, veçse nxjerrim sytë në vend që të vëmë vetulla; ose duke u qëndruar larg metaforave, i japim më shumë jetë asaj që duam ta luftojmë.

     

    Dita

  • Po bëhet një gurgulé e madhe lidhur me furgonat që përdoren si mjet për transportimin e udhëtarëve në Shqipëri qysh prej vitit 1998. Dhe kjo gurgulé zuri fill në një konferencë për shtypin të ministrit të Punëve të Brendshme, Tahirit dhe ministrit të Transporteve, Haxhinasto, kur këta njoftuan një paketë masash që synon të minimizojë numrin e aksidenteve rrugore, që janë shndërruar në një problem kohët e fundit. “Do ta ndalojmë këtë lloji transporti”, thanë ata. Dhe po e fillojnë duke ndaluar furgonat që nuk kanë licencë për të bërë atë që bëjnë.

    Po e filloj me një saktësim leksikor. Do duhej të quheshin minibusë apo mikrobusë, por në fakt nuk janë të tillë. Mikrobusët e minibusët janë të të njëjtave përmasa, por kanë dritare e xhama. Janë shkurt autobusë të vegjël. Ndërsa mjetet tona janë krejt tjetër gjë, me dritare të vogla, me ndenjëse të sajuara, ndonjëherë me dritare të sajuara, e ndonjëherë tjetër fare pa dritare. E prandaj, i quajmë me atë emër që realisht kanë: furgon. Termin ‘furgon’ ne e kemi marrë nga italishtja ‘furgone’, që nga ana e vet është marrë nga frëngjishtja ‘fourgon’, e që do të thotë ‘kamion i vogël që shërben për transportimin e mallrave e të materialeve të ndryshme; e në rrethana të caktuara, për transportimin e të burgosurve’. Dhe ky përkufizim nuk e lë problemin të mbetet leksikor. Është vetë përkufizimi që na çon tek një problem i një natyre tjetër. Furgonat pra janë fyerje për secilin prej udhëtarëve.

    Por ky problem leksikor, apo gjoja leksikor, nuk është afërmendsh gjëja më e rëndësishme në këtë debat. Prandaj kthehemi te thelbi i problemit. Masa në fjalë është marrë për të parandaluar e reduktuar aksidentet. Kështu thotë ministri i Punëve të Brendshme. Nuk besohet se ka ndonjë studim që e bën të qartë situatën në këtë mes. Nuk dimë pra se ku e kanë burimin këto aksidente të fundit, se sa aksidente kanë patur të përfshirë dhe mjete të tilla, se sa aksidente kanë ardhur prej furgonave, etj, etj. Thuhet vetëm që furgonat provokojnë aksidente, dhe kaq, gjë që në fakt, edhe pse nuk është e provueshme, është e besueshme. Të paktën, perceptimi ky është, teksa shohim mënyrën se si furgonat ecin, teksa shohim se si ndalojnë në rrugë, ku t’ua ketë ënda, për të lëshuar e për të marrë udhëtarë, se si parakalojnë, se si nuk kanë targa që do mund t’i veçonin prej makinave të tjera private, se si grahen prej njerëzish që nuk rrezatojnë ndonjë kompetencë, etj, etj. Gjasat janë pra që ky pretendim të qëndrojë, s’ka gjë se nuk është i provuar. Të paktën, neve nuk na është thënë që është i provuar.

    Furgonat duhen ndaluar, megjithatë. Ato nuk janë makina për këtë punë, dhe kjo është arsyeja që nuk para të sheh syri në vendet normale transport udhëtarësh me furgona. Ndonjëri mund të thotë se jashtë është i zgjidhur problemi i  transportit të udhëtarëve me trena e me autobuzë. Mirëpo duhet thënë se edhe këtu është i zgjidhur; në mos i zgjidhur, me siguri i zgjidhshëm; jo me trena (do na duhet kohë të rekuperojmë transportin e udhëtarëve me trena), por me autobusë. Transporti me autobusë ekziston tanimë, s’ka gjë se është i rivalizuar, apo i eklipsuar, apo i lënë pas dore, prej furgonave. Janë pesë-gjashtë mijë mijë furgona me 8+1 ndenjëse që vijnë vërdallë rrugëve të Shqipërisë. Dhe vetëm tre mijë janë me licencë. Të tjerët e bëjnë këtë punë në të zezë.

    Një ‘stop’ i menjëhershëm i këtij aktiviteti nuk do të ishte i këshillueshëm për më shumë se një arsye. Gjashtë mijë furgona don të thotë gjashtë mijë vetë që ushqehen me këtë punë e që mbajnë familjet. Nga ana tjetër, gjashtë mijë furgona, kur janë në lëvizje, mbajnë gjallë një treg a një aktivitet ekonomik të caktuar, ku përfshihen fatorino, servise makinash, dyqane gomash, etj, etj. Si i bëhet? S’do ish keq që ky aksion të fillonte si një aksion në mbrojtje të ligjit; s’do ish keq pra që fillimisht të synohej disiplinimi i këtij aktiviteti. Me fjalë të tjera, t’u kërkohej të gjithë të zotërve të furgonave që të kishin një dokumentacion, që do provonte gjendjen e mirë të mjetit, aftësitë e qartë të shoferëve për të bërë këtë punë, dhe në fund që do të provonte se mjete të tilla janë të përshtatshme e të prera për të bërë një punë të tillë. Një furgon, fjala vjen, në të cilin të zihet fryma nga mungesa e hapësirës e nga dritaret e vogla nuk mund të lejohet të bëjë transport udhëtarësh. Udhëtarët nuk janë derra.

    Së dyti, të fillohet duke ndaluar ata që nuk kanë licencë për ta ushtruar këtë aktivitet, ata që janë me targa jo të verdha, ata që marrin udhëtarë edhe në kthim (ka një ligj që e ndalon këtë gjë), dhe më pas, furgonave që mbeten t’u kërkohet të luajnë rolin e taksive. E të hiqen të gjitha stacionet e furgonave nga qytetet. Furgonat, në ndryshim nga taksitë tradicionale (autoveturat), nuk kanë nevojë për vendqëndrime në qendër të qytetit. Presupozohet që nevoja për furgona me 8+1 ndenjëse është e rrallë e sporadike, dhe prandaj furgonat nuk ka nevojë të jenë në vende të dukshme 24 orë non stop. Përkundrazi, ato mund të parkohen pranë shtëpisë së të zotërve, dhe në momente nevoje vihen në lëvizje për të bërë taksinë. Dhe të bësh taksinë don të thotë që të ofrosh shërbime në këmbim të çmimeve më të larta. Qysh prej vitit 1998 kemi jetuar në një situatë absurde, ku këto mjete që kanë lindur për të ofruar një shërbim të shpejtë në momentin e një nevoje konkrete emergjente, rrjedhimisht një shërbim të shtrenjtë, kanë patur çmime më të ulta se sa çmimet e autobuzëve. Kjo ka ndodhur, ngaqë furgonat janë shtuar si mizat e dheut, e në këto rrethana, njerëzit e papunë i kanë dhënë dum hallit të tyre prej të papuni për të blerë një furgon, për ta rregulluar pak muhabetin me kreun e bashkisë a të komunës, për të marrë një licencë e për të ofruar transportin me çmim të ulët (por dhe me kokë në torbë); ose për të rregulluar pak telat me policët e për të ushtruar të njëjtën veprimtari pa licencë.

    Praktikat e precedentët kanë provuar se udhëtimi me autobuzë është, për të gjithë ata që nuk ndodhen në rrethana emergjence, më i sigurtë, më decent, më i lirë, më i kontrollueshëm, më i disiplinueshëm, e për rrjedhojë më i kërkuari. Autobuzët janë me hapësira të bollshme, janë plot dritë, i kanë ndenjëset në atë distancë nga sho-shoqja sa të garantohet respektimi i një minimumi ‘privacy-je’ edhe gjatë udhëtimit. Përveç kësaj, autobusët nisen në një orar të caktuar, kanë një fatorino, ndalojnë vetëm nëpër stacione, udhëtarëve u kërkohen bileta, e kanë plot elementë të tjerë që e bëjnë udhëtimin me to normal; gjë që nuk ndodh me furgonat; të udhëtosh me këta të fundit të duket sikur i je futur një aventure të rrezikshme, e në ndonjë rast sikur je duke bërë udhëtimin e fundit të jetës tënde. E prandaj, duhet promovuar, inkurajuar e stimuluar shërbimi me autobuzë.

    Dy ministrat, por edhe kryeministri, do bënin mirë të mos tërhiqeshin përpara presionit të disa qindra vetëve; e aq më pak, përpara presionit të atyre që këta qindra vetë i shiohin si mish për topa mitingjesh.

     

    Dita

  • Këtë shkrim po e bëj në një nga kompjuterat e Ora News-it, dhe nga dera e hapur e zyrës ku po përgatis programin ‘Jamais Vu’ më vjen zëri i Vaçe Zelës. Tek anekset e montazhit afër meje, me sa duket, dikush është duke bërë tok copa pamjesh filmike të këngëtares sonë që sapo është ndarë nga jeta pas një lëngate të gjatë jashtë vendit. Teknikët janë duke zgjedhur këngë të sajat të cilat më pas do të vishen me tekstin e thatë të reporterëve për t’u bërë gati për transmetim në edicionet informative, dhe zëri i saj më bie butë e ledhatueshëm në membranën e hollë të timpanit të veshit. Teknikët e montazhit, nën sugjerimet e reporterëve, kanë zgjedhur këngë të tilla, si “Në shtëpinë tonë” (Ju kujtohet? Është kolona zanore e një filmi didaskalik soc-realist me të njëjtin titull), “Djaloshi dhe shiu”, “Moj e shtrenjta Arbëri”, “Valsi i lumturisë”, “Natën vonë”, “Mesnatë”, e ndonjë tjetër.

    Ka kohë që ekziston një marrëveshje e heshtur mes nesh për t’mos u marrë me të gjithë repertorin e saj, ku ka dhe këngë të natyrës propagandistike (ndoshta këto janë të shumtat). Dhe kjo është arsyeja që tanimë i njihen veç këngët e mësipërme e ca të tjera të kësaj tipologjie; e duket se – po e them këtë, por jeni të lutur të ma merrni si një ndjesi timen krejt të papërpunuar, e jo si një konsideratë teknike – këto janë këngët e saj më të mira edhe në pikëpamje stilistike. Janë kompozime, të cilat e tradhëtojnë qartazi muzikën e stereotipizuar të atyre kohëve totalitare. E tradhëtojnë dhe me tekstet mendjelehta, e aspak pretencioze, e prandaj interesante, siç janë vargjet gjenuine të “Lemzës”.

    Vaçe Zela nuk mund t’u bënte bisht këngëve që ia jepnin për t’i kënduar nëpër festivale e olimpiada muzikore, të cilat sot nuk i këndon askush (duke përjashtuar ndonjë që, për shkak të appeal-it muzikor, kanë dashur t’ia përjetësojnë me tekst tjetër, apo me tekst të ndryshuar). Dhe kështu, i kanë mbetur veç një duzinë me këngë. Por specialistët thonë se kjo nuk është ndonjë dramë. Përkundrazi. Është kulmi i suksesit. Ndoshta dhe i fatit. Edhe artisteve të mëdha si Edith Piaf, Cesaria Evora, etj (dhe në këtë mes, afërmendsh, nuk më shkon mendja të bëj ndonjë paralele të pavend), ndonëse kanë interpretuar shumë këngë – e asnjëra sosh nuk është e skualifikueshme për motive jo artistike – në instancë të fundit u mbeten pak krijime.

    Një vëzhgim i fundit: Te Vaçja, përveç artistes, të bënte përshtypja dhe njeriu. Nuk mori poza e nuk shiti dëngla në asnjë rast. Është një nga shumë pak personalitete shqiptare që diti t’u shpëtonte grackave të tranzicionit që nuk ishte vetëm politik, që ia doli të ruante krejt të paprekur integritetin e vet moral e që u pa deri në fund, e nga të gjithë, thjesht si artiste. Artiste par excellence.

    Dita