Annalisa Metta

Qyteti nuk është palestër. Kështu mund ta përmbledhim kontributin inteligjent që sjell libri i Elena Dorato-s Urbanism Preventive. Roli i shëndetit në dizajnimin e qyteteve aktive (red. Quodlibet, 2020) i shton debatit mbi shëndetin urban, shumë përtej asaj që është e ditur, se jeta sedentare, e shkaktuar nga modelet bashkëkohore urbane, ka pasoja të rënda në jetën tonë.

Për momentin, nuk ka asnjë provë që varianti i virusit i ri i Sars-CoV-2 mund të kompromentojë efikasitetin e vaksinave dhe besueshmërinë e diagnostikimit përmes testeve. Sidoqoftë, kontrolli në vende të ndryshme duhet të jetë shumë i rreptë.

Nga Jak Simoni

Nëntë marsi i këtij viti shënoi zyrtarisht dy rastet e para me Covid-19 në Shqipëri. Dy ditë më pas, në vendin tonë do të regjistrohej viktima e parë, një 73-vjeçare nga Durrësi, me sëmundje bashkëshoqëruese. Përgjatë nëntë muajve, Ministria e Shëndetësisë ka raportuar çdo ditë numrin e viktimave, moshën dhe informacione shtesë në lidhje me sëmundje bashkëshoqëruese të viktimave.  Dy elementët e fundit u eliminuan nga raportimi ditor me nisjen e asaj që njihet si vala e dytë e pandemisë.

Më në fund, shkenca ka një përgjigje për pyetjen pse disa njerëz plaken me ritme të ndryshme nga të tjerët. Një studim ndërkombëtar i botuar në revistën shkencore “Nature” ka analizuar të dhënat gjenetike të më shumë se një milion njerëzve dhe ka arritur në përfundimin se ruajtja e niveleve të shëndetshme të hekurit në gjak mund të jetë çelësi për një plakje më të mirë dhe një jetë të gjatë.

Enti rregullator europian për Shëndetësinë ka rekomanduar sot aprovimin e vaksinës anti-CoVid-19 të zhvilluar nga BioNTech/Pfizer duke hapur rrugën për nisjen e vaksinimit më 27 dhjetor. Vaksina do të përdoret në moshat mbi 16 vjeç dhe sipas Agjencisë në fjalë, Komisioni Europian mund të ofrojë një autorizim të kushtëzuar marketing, që i hap dritën jeshile vendeve anëtare të BE-së për të nisur administrimin e vaksinës. Kreu i Agjencisë, Emer Cooke, e cilësoi momentin si një “arritje shkencore historike” ndonëse ka shtuar nuk është një pikë kthese për pandeminë.

Një studim i ri hedh dritë mbi mënyrën sesi truri i kap kujtimet. Studiuesit në Universitetin Bond kanë analizuar në mënyrë specifike mënyrën se si reagon truri kur njerëzit hasin për herë të parë një person ose objekt jashtë kontekstit.

Dr. Oliver Baumann, i cili ka udhëhequr studimin, sjell një shembull që mund t’i ketë ndodhur kujtdo prej nesh: Rastis të takojmë një koleg në supermarket dhe nuk e njohim. Bauman thotë se përgjithësisht, sistemi i kujtesës gjeneron një fotografi që bashkon personin dhe zyrën së bashku.

Apatia - mungesa e interesit ose motivimit - mund të jetë tregues i fillimit të disa formave të demencës shumë vite para se të fillojnë simptomat. Ky zbulim ofron një 'dritare mundësie' për të trajtuar sëmundjen në fazë të hershme, sipas një studimi të ri të kryer në Universitetin e Kembrixhit.

Demenca frontotemporale është një shkak i rëndësishëm i demencës tek të rinjtë. Shpesh diagnostikohet ndërmjet moshës 45 dhe 65 vjeç. Ndryshon sjelljen, gjuhën dhe personalitetin, duke çuar në impulsivitet, sjellje të papërshtatshme shoqërore dhe sjellje të përsëritura.

Presidenti brazilian, Jair Bolsonaro, ka nisur një sulm ndaj vaksinave të koronavirusit. Së fundmi, ai është shprehur se vaksina Pfizer-BioNTech mund t'i kthejë njerëzit në krokodila ose zonja me mjekër.