"Rruga e Vetme" e Fugës

Në shkrimin “Komisionet Zgjedhore përtej logjikës duale”, të botuar në Mapo në datën 13 tetor 2011 Artan Fuga merr spunto prej një propozimi të LSI-së për nisjen e punës për reformën zgjedhore, dhe prodhon një analizë që konfirmon pritshmëritë e një diskursi dominant publik, një diskurs që shkon (sipas meje) përkundër bashkësisë, e në pohim të individit e të partikularitetit.

Teza e Fugës është se komisionet (apo të tjera trupa politike) do të qe mirë të de-particizoheshin, e të mbusheshin me përfaqësues të grupeve të interesit. Shtrimi i pyetjes fillestare nga ana e LSI-së sipas autorit nuk vjen për shkak të dëshirës krejt të kuptueshme e banale për pushtet të këtij formacioni politik, po sepse LSI qenka “Edhe e deklaruar e majtë, edhe në koalicionin qeverisës me parti të spektrit të qendrës së djathtë, çka nuk përbën çudi në kohën tonë edhe për vende të tjera sipas konjukturave që paraqiten”. Konstatimi bazohet në deklarime, a në perceptime publike, ama Fuga duket se nuk e merr parasysh faktin se nuk ekziston ndonjë farë koherence në mesazh, në përfaqësim a në aksion në spektrin politik që merr pjesë në Kuvendin e Shqipërisë, e kjo do të thotë që aty ka vetëm vetëdeklarime e etiketa boshe. Kjo nuk përbën çudi as në vendin tonë, as në vende të tjera, pasi jetojmë në një periudhë tabush, në një periudhë të denkverbot-it, në një periudhë konsensusi diktatorial që e mohon diskutimin mbi realen, kështu që apriori e mohon mundësinë e ndërhyrjes së politikës në reale, mundësinë e çarjes që do të bënte të mundur përparimin.

Mundësinë e çarjes në aktualitet e mohon edhe vetë Fuga, që hedh tezën e tij të zhvillimit linear, duke shkruar: Në politikë ne kemi nevojë të ikim nga logjikat duale, që edhe në shkencë janë bërë shumë të kapërcyera, për të shkuar drejt metodave të një arsyetimi me logjika lineare, graduale, pra që e shtrojnë dhe i zgjidhin çështjet brenda një spektri zgjidhjesh që parashtrohen si vazhdimësi e njëra-tjetrës dhe plotësime të njëra-tjetrës.

Brenda diskursit të Fugës mbin, si mohim i duales mundësia e logjikës lineare. A thua me Fugën (Artan) të jetë konsultuar Rama (Edvin) kur prodhoi sloganin për zgjedhjet lokale “E vetmja rrugë”…

Logjika lineare në fakt nuk është as e mohueshme në tërësi, as e kritikueshme në secilin moment. Ajo ka ekzistuar në histori, edhe në zhvillime politike, edhe në zhvillime shkencore e kulturore. Zhvillimi që parashikon kjo lloj logjike shpeshherë paraqitet si “evolutiv”, përkundër atij “revolucionar”. Në këtë fazë të propagandimit natyrisht që revolucioni është pikturuar me ngjyrat më të errëta, e evolucioni ngjan më mirë (se edhe feja duket se po dekafeinohet prej aparateve që prodhojnë kulturën mainstream). Kështu që lexuesve do u dukej menjëherë e pranueshme teza e Fugës për zhvillim linear, të tipit “gur gur bëhet mur” e kësisoj. Mirëpo këtu duhet thënë që edhe zhvillimi evolucionar e nënkupton tensionin dhe përplasjen, dhe absolutisht që nuk lë vend për mohimin e dialektikës.

Fuga (antihegelian) në fakt mohon qëndrimet e forta në favor të qëndrimeve të dobëta (weak positions për të cilat shkruan gjatë Agamben dhe Vattimo), në përputhje me një tjetër pozicion postekzistencial e postmodern, një pozicion që rreket të shkatërrojë të vërtetat e tjera në pohim të një të vërtete të pashprehur. Teori e mirë për një brez që (për arsye tjetërsoj të shpjegueshme) është një brez që urren nuk din ç'urren, don e s'din se ç'don.

Mirëpo sa i përket politikës, edhe pse për kobin tonë gjendemi në një situatë mjerane, ajo nuk mundet të konceptohet ndryshe përveçse si konfliktuale. Sado të fraksionarizuar ta mendojnë analizuesit shoqërinë, në grupe interesi, në gjini, në sjellje, në kultura, në familje e në individë – kurrë s’po fshihet përfundimisht rëndësia e potenciali i një ndryshimi rrënjësor, i një mesazhi përbashkues i së resë që lufton të vjetrën në emër të përparimit (teleologjia shpallet e vdekur prej Fukuyamës etj., por a është…?).

Zgjidhja nuk është de-particizimi i trupave politike, me justifikimin se partitë aktualisht janë të këqija, keqfunksionale, bosh prej përmbajtjes, e të depolitizuara. Zgjidhja, mendoj unë, është krijimi (a shndërrimi) i partive si trupa të politizuara, trupa me përmbajtje e me kuptim, me ide e me diskurs, dhe me besnikëri e koherencë ndaj përfaqësimit e funksionit të tyre social.

Edhe pse Fuga thotë se: “Në komisionet zgjedhore ka vend të jenë të pranishëm si anëtarë, veçse si vëzhgues, edhe përfaqësuesit e partive politike, edhe përfaqësuesit e pushtetit lokal, edhe përfaqësuesit e pushtetit qendror, edhe përfaqësuesit e qytetarëve, të përzgjedhur me short apo të caktuar në forma të tjera, edhe juristë. Në këtë mënyrë këto komisione do të kenë të siguruar realisht natyrën e tyre edhe administrative, edhe vendimmarrëse, edhe politike.” mesazhi i tij vijon t’i mëshojë linearizmit (një farë monizmi i formës së re), në mohim të rrugëve alternative e vektorëve të ndryshëm për zhvillimin. Ai përkrah një farë teknokratizimi të politikës, duke e ngjeshur në të dimensionin administrativ dhe vendimmarrës të pushtetit, ndërkohë që politika më së pari ka elementin filozofik, dimensionin e besimit, momentin diskursiv, e menjëherë më pas atë aktiv e ndërhyrës.

Nuk na duhen trupa politike prej juristësh e prej teknikësh, na duhen trupa politike ku rrugët e opsionet e palëve kalisin njëra-tjetrën për të mbërritur tek një aufhebung. Teknikët le të kqyrin punën e tyre, si ekzekutues të asaj çka më parë duhet të lindë si ide. Dhe idetë lindin vetëm prej përplasjesh. Po të kishim menduar një histori të njerëzimit të ndërtuar mbi një zhvillim linear apo gradual, kushedi ku do të qemë. Fatmirësisht një makth-histori të tillë, as që mundemi ta mendojmë.